Menu
legendica
A+ A A-

Poglavlje 11. Poljoprivreda i ruralni razvoj

Poglavlje 11. Poljoprivreda i ruralni razvoj

O čemu se pregovara?

Zajednička poljoprivredna politika Evropske unije (ZPP) predstavlja jednu od najkompleksnijih i najznačajnijih politika Evropske unije (EU), kako u pogledu obima pravne tekovine, tako i sredstva iz ukupnog budžeta Unije koji su opredijeljena za ovu oblast. Naime, sredstva opredijeljena za poljoprivrednu politiku čine nešto manje od 40% ukupnog budžeta Unije, što je jasan pokazatelj važnosti ove politike.

Podoblasti?

Ciljevi ZPP se mogu ostvariti kroz dva stuba. Prvi stub se odnosi na direktna plaćanja i zajedničku organizaciju tržišta, a drugi na politiku ruralnog razvoja. Direktna plaćanja čine najveću stavku troškova ZPP-a i njihova osnovna svrha je da podrže poljoprivredna gazdinstva, te omoguće stabilnost zajedničkog tržišta sa uniformnim uslovima za plasman poljoprivrednih proizvoda na tržište Unije. Politika ruralnog razvoja kroz podršku ekonomskih aktivnosti u ruralnim područjima ima za cilj poboljšanje kvaliteta života, kako sa ekonomskog, tako i sa društvenog aspekta. Mjere prvog stuba integralno se finansiraju iz zajedničkog budžeta Evropske unije i sredstva se isplaćuju farmerima u punom iznosu (osim određenih mjera u okviru zajedničke organizacije tržišta), dok za drugi stub važi princip kofinansiranja iz nacionalnih budžeta. Pravna tekovina EU u oblasti poljoprivrede takođe uključuje organsku proizvodnju i politiku kvaliteta.

Za pravilno sprovođenje ZPP-a neophodno je ispuniti brojne zahtjeve. Za prvi stub neophodno je uspostavljanje neophodne infrastrukture, jačanje postojećih i osnivanje novih administrativnih struktura kao što su: funkcionalna Agencija za plaćanje koja će da prima i provjerava zahtjeve, vrši plaćanja, omogući ispravno podnošenje dokumenata u formi koju zahtjeva EU, da vodi evidenciju o plaćanjima i o obavljenim kontrolama, Integrisani sistem administracije i kontrole (IACS/IAKS) koji predstavlja kompjuterizovanu bazu podataka, sistem identifikacije poljoprivrednih parcela, sistem za identifikaciju i registraciju životinja kao i registe gazdinstava, Mrežu računovodstvenih podataka na farmama (FADN) kao tijelo odgovorno za odabir gazdinstava sa koje se sakupljaju podaci kao i Organizacije proizvođača koje se formiraju na inicijativu proizvođača i djeluju u skladu sa EU propisima te administracija za efikasnu primjenu EU propisa.

Za drugi stub, neophodno je imati efikasnu administraciju koja će osigurati primjenu pravila u sprovođenju mjera ruralnog razvoja, te procjenu efikasnosti i kvaliteta sprovođenja politike ruralnog razvoja. Osim toga, neophodno je obezbijediti identifikaciju potreba ruralnih područja, izradu, primjenu i upravljanje programima, monitoring, izvještavanje, kontrolu i vrednovanje programa i mjera u okviru istih.

Kako bi prethodno navedeno bilo ispunjeno administracija mora biti u skladu sa zahtjevima EU, a mora se osigurati učešće regionalnih i lokalnih vlasti kao i svih ostalih partnera.

U toku pregovora država se pripema za efikasno sprovođenje ZPP koja ima za cilj da osigura stabilno snadbijevanje kvalitetnom, bezbjednom hranom za stanovništvo po pristupačnim cijenama i odgovarajuće prihode za poljoprivrednike, čime se podstiče modernizacija i razvoj poljoprivredne proizvodnje. Po ulasku u EU, cijene poljoprivrednih proizvoda će biti izjednačene s cijenama u EU, a proizvođači će postati korisnici subvencija EU.

Da bi vršila navedene funkcije, administracija mora da ispunjava propise EU i da obezbijedi učešće regionalnih i lokalnih vlasti, kao i svih socijalnih partnera.

Kada je otvoreno poglavlje?

Pregovaračko poglavlje 11 – Poljoprivreda i ruralni razvoj je otvoreno na Međuvladinoj konferenciji održanoj 13. decembra 2016. godine u Briselu.

Početna mjerila?

Crna Gora je u poglavlju 11 imala jedno početno mjerilo:

Crna Gora predstavlja Komisiji sveobuhvatnu nacionalnu strategiju o poljoprivredi i ruralnom razvoju zajedno sa Akcionim planom koji služi kao osnova za prenošenje, sprovođenje i izvršavanje pravne tekovine. Akcionim planom, između ostalog, uključen je razvoj sistema identifikacije poljoprivrednih parcela i jedinstvenog identifikacionog sistema za poljoprivrednike u cilju pripreme za upravljanje i kontrolu poljoprivrednih plaćanja.

Vlada Crne Gore je 25. juna 2015. donijela nacionalnu Strategiju za razvoj poljoprivrede i ruralnih područja, uključujući i Akcioni plan za usklađivanje s pravnom tekovinom Evropske unije i time ispunila početno mjerilo.

Mjerila za zatvaranje?

U okviru pregovaračkog poglavlja 11, Crna Gora ima obavezu da ispuni sledeća završna mjerila:

1. Neophodno je da Crna Gora podnese implementacioni plan za uspostavljanje Integrisanog administrativnog i kontrolnog sistema (IAKS), koji će biti u potpunosti operativan do dana pristupanja. Plan mora obuhvatiti sve buduće akcije neophodne radi potpunog uspostavljanja svakog pojedinog dijela sistema i njihove međusobne integracije, uključujući prezentaciju trenutnog stanja, buduće ciljeve s jasnim vremenskim rokovima realizacije, plan donošenja zakonodavstva koje nedostaje, precizne proračune neophodnih budžetskih sredstava i ljudskih kapaciteta, kao i identifikaciju mogućih nedostataka, s predlogom odgovarajućih rješenja. Crna Gora mora pokazati zadovoljavajući napredak u osnivanja IAKS-a, uključujući i uspostavljanje Sistema identifikacije zemljišnih parcela (LPIS).

2. Neophodno je da Crna Gora podnese implementacioni plan za uspostavljanje Agencije za plaćanje, koja će biti u potpunosti operativna do datuma pristupanja. Uzimajući u obzir standarde u pogledu nezavisnosti, pouzdanosti, odgovornosti i ispravnoga finansijskog poslovanja, plan treba sadržati prikaz trenutnog stanja, buduće ciljeve s jasnim vremenskim rokovima realizacije, plan donošenja zakonodavstva koje nedostaje, precizne proračune neophodnih budžetskih sredstava i ljudskih kapaciteta, uključujući i planove obuka, kao i identifikaciju mogućih nedostataka, s predlogom odgovarajućih rješenja. Crna Gora mora pokazati zadovoljavajući napredak u osnivanju Agencije za plaćanje.

Koje su aktivnosti u narednom periodu?

Imajući u vidu da je IAKS u direktnoj vezi sa uspostavljanjem Agencije za plaćanje, uz sugestiju Evropske komisije (EK) ova dva mjerila posmatramo kao jedno te u cilju ispunjenja Crna Gora priprema jedan Akcioni dokument za uspostavljanje IAKS-a i Agencije za plaćanje koji će biti u potpunosti operativni na dan pristupanja, a čije usvajanje se očekuje u narednom periodu. Pored toga, Crna Gora ulaže napore u uspostavljanje neophodne infrastrukture, te jačanje administrativnih kapaciteta kako u Direktoratu za plaćanja – budućoj Agenciji za plaćanje, tako i uopšteno u Ministarstvu poljoprivrede i ruralnog razvoja.

Institucije /organizacije koje učestvuju u pregovaračkoj grupi?

Pregovarač za poglavlje 11, kao i šef Radne grupe 11 su iz Ministarstva poljoprivrede i ruralnog razvoja Crne Gore, dok je kontakt osoba za Radnu grupu 11 iz Kancelarije za evropske integracije.

Pored predstavnika Ministarstva poljoprivrede i ruralnog razvoja, kao članovi radne grupe za PP11 su predstavnici sledećih organa i organizacija: Skupština Crne Gore, Ministarstvo finansija, Ministarstvo prosvjete, Ministarstvo javne uprave, Ministarstvo rada i socijalnog staranja, Uprava za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove, Uprava carina, Privredna komora Crne Gore, Investiciono razvojni fond Crne Gore, Uprava za statistiku – Monstat, Biotehnički fakultet Univerziteta Crne Gore, Fakultet za prehrambenu tehnologiju, bezbjednost hrane i ekologiju Univerziteta Donja Gorica, Unija poslodavaca Crne Gore, Monteorganica DOO, Unija stočara sjevera Crne Gore, NVO Centar za razvoj agrara, NVO Centar za ruralni razvoj, NVO Maslinarsko društvo Boka, NVO Crnogorski savez malinara, Nacionalno udruženje Organic Montenegro, Nacionalno udruženje vinogradara i vinara Crne Gore, Zajednica opština Crne Gore, Savez pčelarskih organizacija, Udruženje kozara i ovčara Montecapra, Udruženje proizvođača duvana i Društvo maslinara Bar.

Koja je korist za Crnu Goru od ovog poglavlja?

Članstvom u EU proizvođači dobijaju veću podršku i stabilnost tržišta. Jedna od osnovnih karakteristika ZPP je finansiranje u sedmogodišnjem periodu, s tačno utvrđenim iznosima subvencija potencijalnim korisnicima. Na ovaj način svi učesnici u procesu proizvodnje, prerade i plasmana hrane imaju stabilnost u poljoprivrednoj politici. Svaki poljoprivrednik će biti upoznat s iznosom/visinom sredstava na koji može godišnje da računa i na osnovu toga može slobodno planirati kako će uložiti sredstva.

EU model će biti podsticajan za crnogorsku poljoprivredu, jer postoje mehanizmi za podršku malim gazdinstvima. Takođe, treba naglasiti da EU ne ograničava razvoj i povećanje proizvodnje kako se u javnosti može čuti već višestruko podržava konkuretnost proizvođača i uvođenje EU standarda, uz istovremeno insistiranje na regionalnim specifičnostima.

 

nazad na vrh

Poglavlje 11 - Press

Iskoristiti EU fondove i Agrobudžet za razvijanje sektora poljoprivrede

13-05-2019

Crnoj Gori su, kroz Agrobudžet i fondove Evropske unije, na raspolaganju finansijska sredstva koja će državi omogućiti dalji razvoj sektora poljoprivrede, kao i da se na globalnom tržištu izdvoji kvalitetom proizvoda, poručeno je tokom javne debate o 11. poglavlju – Poljoprivreda i ruralni razvoj. Generalni sekretarijat Vlade je, u okviru projekta EU4ME koji finansira EU, a sprovodi UNDP, organizovao ovu javnu debatu imajući u vidu značaj podrške EU za proizvođače i stabilnost tržišta koju članstvo osigurava, u okviru koje je razgovarano o usl...

Crna Gora na dobrom putu

11-03-2019

Crna Gora je na dobrom putu u procesu usklađivanja s evropskom pravnom tekovinom i nema nijednog razloga da se on ne završi kako je planirano, saopštila je bivši hrvatski pregovarač sa EU za sektor poljoprivrede, Ružica Gelo. „Moj utisak je da su prioriteti koji su utvrđeni u Crnoj Gori na tragu onoga što smo mi postavili u Hrvatskoj. Možda se nešto više napravilo u segmentu bezbjednosti hrane, što je preporučljivo, jer se postizanjem standarda u području veterinarstva i zaštite bilja stvaraju uslovi da se, i prije pristupanja EU, ti proizvodi...

Crna Gora dobro napreduje u poglavlju koje se odnosi na poljoprivredu

11-03-2019

Crna Gora dobro napreduje u pristupnim pregovorima u poglavlju poljoprivrede i ruralnog razvoja, ocijenila je bivša pregovaračica Hrvatske u toj oblasti, Ružica Gelo. Ona je istakla da je važno da poljoprivrednici što prije usvoje standarde Evropske unije, a to su bezbjednost i kvalitet proizvoda. Uz to, smatra da je neophopdno i udruživanje proizvođača, jer jedino tako zemlje poput Crne Gore i Hrvatske mogu biti konkurentne na evropskom tržištu.

Crnogorska poljoprivreda doprinijeće evropskoj mapi poljoprivrede

20-09-2018

Crnogorska administracija je na dobrom putu da prilagodi svoju legislativu zajedničkoj poljoprivrednoj politici Evropske unije i ostvari svoj cilj, a to je jaka poljoprivreda sa konkurentnim farmerima i prerađivačima hrane, poručeno je na jedanaestom sastanku Pododbora za poljoprivredu i ribarstvo. Predstavnici crnogorskih institucija predstavili su danas napredak ostvaren u reformskom procesu u oblastima poljoprivrede i ruralnog razvoja, bezbjednosti hrane, veterinarske, fitosanitarne politike i ribarstva. ...

Jedanaesti sastanak Pododbora za poljoprivredu i ribarstvo

19-09-2018

U Podgorici će se u četvrtak, 20. septembra održati jedanaesti sastanak Pododbora za poljoprivredu i ribarstvo. Sastanak će otvoriti savjetnica glavnog pregovarača Dragana Marković, državni sekretar u Ministarstvu poljoprivrede i ruralnog razvoja Đuro Žugić i zamjenica šefa Jedinice za Crnu Goru u Generalnom direktoratu za proširenje Barbara Hesus-Žimeno. Na sastanku će predstavnici crnogorskih institucija predstaviti napredak ostvaren u reformskom procesu u oblastima poljoprivrede i ruralnog razvoja, bezbjednosti hrane, veterinarske, fitosan...

Javni poziv NVO-ima za člana Radne grupe u poglavlju 11– Poljoprivreda i ruralni razvoj

18-12-2017

Na osnovu Javnog poziva koji je Ministarstvo evropskih poslova objavilo 4. decembra 2017, za predlaganje predstavnika/ce nevladinih organizacija za učešće u Radnoj grupi za pripremu pregovora u poglavlju 11 – Poljoprivreda i ruralni razvoj, a u skladu sa članom 13 Uredbe o načinu i postupku ostvarivanja saradnje organa državne uprave i nevladinih organizacija („Službeni list CG”, broj 7/12), Ministarstvo evropskih poslova obavještava javnost da   NIJE BILO PREDLOŽENIH KANDIDATA/KANDIDATKINJA NEVLADINIH ORGANIZACIJA ZA ČLANA/ICU RADNE GRU...

Javni poziv NVO-ima za člana Radne grupe za poglavlje 11 – Poljoprivreda i ruralni razvoj

04-12-2017

Ministarstvo evropskih poslova poziva nevladine organizacije koje se bave temama iz oblasti poljoprivrede i ruralnog razvoja da dostave predlog za izbor tri predstavnika/ce u sastav radne grupe za učešće u pripremi pregovora o poglavlju 11 – Poljoprivreda i ruralni razvoj. Javni poziv možete preuzeti ovdje.    

Brisel: Napredak crnogorske poljoprivrede na evropskom putu

06-11-2017

Crna Gora je ostvarila napredak u procesu pristupanja Evropskoj uniji u oblasti poljoprivrede, ocijenjeno je danas u Briselu, na desetom sastanku Pododbora za poljoprivredu i ribarstvo. Predstavnici Ministarstva poljoprivrede i ruralnog razvoja prezentovali su napredak koji je ostvaren od prethodnog sastanka održanog u Podgorici u oktobru 2016. godine, u oblastima poljoprivrede i ruralnog razvoja, bezbjednosti hrane, veterinarske, fitosanitarne politike i ribarstva.

Brisel: Crna Gora primjer uspjeha politike proširenja

14-12-2016

Crna Gora je dobar primjer uspjeha politike proširenja i na putu reformi prema članstvu u EU može računati na punu podršku Evropske komisije, saopšteno je u razgovoru ministra evropskih poslova Aleksandra Andrije Pejovića s evropskim komesarom za proširenje Johanesom Hanom. Ministar Pejović je istakao zadovoljstvo zbog otvaranja novih poglavlja koja su, kako je istakao, potvrda za preduzete napore i ostvarene dobre rezultate u ovim oblastima. Naglasio je da 26 otvorenih poglavlja u pregovorima s EU potvrđuju jasnu e...

Crna Gora otvorila pregovore u poglavljima 11 – Poljoprivreda i ruralni razvoj i 19 – Socijalna poli…

13-12-2016

Crna Gora je na Međuvladinoj konferenciji, koja je danas održana u Briselu, otvorila pregovore u poglavljima 11 – Poljoprivreda i ruralni razvoj i 19 – Socijalna politika i zapošljavanje. Crnogorsku delegaciju na Međuvladinoj konferenciji predvodio je ministar evropskih poslova Aleksandar Andrija Pejović. U delegaciji su bili i v.d. generalnog direktora za evropske poslove u Ministarstvu evropskih poslova i sekretar Pregovaračke grupe Miodrag Radović, šef Misije Crne Gore pri EU ambasador Bojan Šarkić, kao i čl...

Proizvodnja hrane važna za crnogorsku ekonomiju

14-03-2016

Proizvodnja hrane ima važnu ulogu u ekonomiji Crne Gore, što potvrđuje njeno učešće u bruto društvenom proizvodu (BDP) koje je 2014. godine iznosilo 9,71 odsto, ocijenjeno je na sjednici Odbora udruženja poljoprivrede i prehrambene industrije Privredne komore Crne Gore. Kako je sapopšteno nakon sjednice, s obzirom na realizovane investicije u ovom sektoru tokom 2014. i 2015. godine, procjenjuje se da će se trend rasta učešća tog sektora u BDP nastaviti. ...

Usvojeno pozitivno mišljenje o Nacrtu pregovaračke pozicije za poglavlja 11 i 12

03-02-2016

Na danas održanoj sjednici Odbora za evropske integracije, članovi Odbora jednoglasno su usvojili pozitivno mišljenje o Nacrtu pregovaračke pozicije Crne Gore za Međuvladinu konferenciju o pristupanju Crne Gore EU za poglavlje 11 – Poljoprivreda i ruralni razvoj i Nacrtu pregovaračke pozicije Crne Gore za Međuvladinu konferenciju o pristupanju Crne Gore EU za poglavlje 12 - Bezbjednost hrane, veterinarstvo i fitosanitarni nadzor.

Ivanović: U 2016. planirano otvaranje pregovaračkih poglavlja 11, 12 i 13

11-01-2016

Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja će u ovoj godini nastaviti aktivnosti koje će doprinijeti povećanju zaposlenosti u tom sektoru, daljem uvezivanju sa turizmom, kao i uvećanju stočnog fonda, saopštio je resorni ministar, Petar Ivanović. On je saopštio da je ponosan na postignute rezultate u prošloj godini i dodao da u ovoj očekuje još bolje, ali i više rada. "U prošloj godini radili smo više i postigli dobre rezultate, ali opuštanja ne smije biti. Profesionalac je uvijek neza...

EK: Vidljiv napredak Crne Gore u poljoprivredi, bezbjednosti hrane i ribarstvu

11-12-2015

Evropski zvaničnici tokom razgovora sa ministrom poljoprivrede i ruralnog razvoja prof. dr Petrom Ivanovićem danas u Briselu, ponovili su pozitivne ocjene o vidljivom napretku koji je Crna Gora ostvarila u protekloj godini u usvajanju evropskih standarda u oblasti poljoprivrede, ribarstva i bezbjednosti hrane.

Kolegijum za pregovore: Izvještaja o napretku svjedoči o razvojnom putu Crne Gore

16-11-2015

Izvještaja o napretku Crne Gore u 2015. godini svjedoči o njenom razvojnom putu, potvrđujući rezultate koje je država ostvarila tokom proteklih godinu dana, ocijenjeno je na Kolegijumu za pregovore o pristupanju Crne Gore Evropskoj uniji, kojim je predsjedavao predsjednik Vlade Milo Đukanović.