Menu
legendica
A+ A A-

Poglavlje 26. Obrazovanje i kultura

Poglavlje 26. Obrazovanje i kultura

O čemu se pregovara?

Obrazovanje i kultura su i društveni proizvodi i društveni procesi jer, s jedne strane, proističu iz društva, a s druge strane su njegova determinanta, uslov njegovog opstanka i razvoja. Obrazovanje i kultura imaju taj kapacitet da oblikuju ljude i njihove sposobnosti i perspektive što dalje utiče na opsege njihovog djelovanja, rada i ukupno, života. Dok je funkcija klasičnog obrazovnog i kulturnog sistema prenošenje kulturnog nasljeđa na nove generacije, u društvu koje se neprestano mijenja i teži da opstane u modernim svjetskim tokovima, cilj obrazovanja i kulture jeste priprema mladog čovjeka za izazove koji ga očekuju. Dakle, obrazovanje i kultura u savremenim društvima su zapravo agent pozitivne i aktivne društvene promjene.

Podoblasti?

Poglavlje 26 obuhvata oblast obrazovanja i obuke, mlade i sport, kulturu, pristup obrazovanju, programe i druge EU instrumente. Ove oblasti su u nadležnosti zemalja članica koje ih sprovode u duhu saradnje i poštovanja preporuka u ovoj oblasti.

Obrazovanje i obuke: Oblast obrazovanja i obuke obuhvata modalitete, razvoj i aktuelni strateški okvir saradnje zemalja EU, ključne inicijative otvorene metode koordinacije (OMC) i strateške ciljeve evropskog okvira saradnje u oblastima obrazovanja i obuke ET 2020. Prioritet ovog okvira je Princip cjeloživotnog učenja i mobilnosti koji će se promovisati kroz program Erasmus+. Ovaj program naslijedio je program za obrazovanje u kojima je Crna Gora do sada učestvovala – Tempus, Erasmus Mundus i Program za cjeloživotno učenje, program Mladi u akciji, kao i program Žan Mone koji podstiče upoznavanje s procesom evropske integracije u svim oblastima kroz kreiranje nastave i istraživanja u oblasti evropske integracije u i izvan Evropske zajednice, zadržavajući principe svih dosadašnjih programa. Crna Gora je dio Erasmus programa od 2014. godine. i učešće u ovom programu omogućilo je dalji nastavak reformi u sistemu visokog obrazovanja, snaženje ljudskih resursa za učešće u EU programima, povezivanje sa renomiranim EU institucijama, kroz veliki broj projekata izgradnje kapaciteta.

Program Erasmus+ nastaviće da promoviše međunarodnu dimenziju aktivnosti, višejezičnost, ravnopravnost i inkluzivni pristup obrazovanju.

Omladinska politika: EU Strategija za mlade (2019-2027) je osmišljena u cilju stvaranja jednakih mogućnosti obrazovanja i učešća na tržištu rada za mlade ljude širom Evrope, kao i podsticanja da postanu aktivni građani društva. Strategija se sprovodi kroz saradnju sa zemljama članicama, strukturirani dijalog, omladinski rad i promoviše proaktivno učešće mladih u svim strukturama evropskog društva, povećanje njihove mobilnosti i interakcije kroz podršku razmjena, inicijativa i aktivnosti u polju djelovanja mladih.

Kultura u EU: Iako je glavni adut Evrope u bogatstvu različitih kultura, odnosno jezika, književnosti, pozorišta, filma, plesa, umjetnosti, arhitekture određenih država ili regiona, EU ponosno ističe zajedničko kulturno nasljeđe. Crna Gora učestvuje u programu Kreativna Evropa 2014-2020 koji objedinjava dosadašnje programe Kultura 2007-2013, MEDIA i MEDIA MUNDUS. U fokusu ovog programa je pospješivanje privredne i društvene uloge kulture i kreativnih industrija kroz sufinansiranje projektnih aktivnosti, dok su specifični ciljevi očuvanje kulturnog i lingvističkog diverziteta u Evropi, jačanje finansijskih kapaciteta i konkurentnosti kulturnih i kreativnih sektora i promovisanje transnacionalne cirkulacije radova i mobilnosti kulturnih stvaralaca.

Kada je poglavlje otvoreno i privremeno zatvoreno?

Poglavlje 26 – Obrazovanje i kultura otvoreno je i privremeno zatvoreno 15. aprila 2013. godine na Međuvladinoj konferenciji u Briselu, bez mjerila za otvaranje i zatvaranje poglavlja.

Institucije /organizacije koje učestvuju u pregovaračkoj grupi?

Ministarstvo prosvjete je nadležno za planiranje, implementaciju i reviziju obrazovne politike u Crnoj Gori. Kreiranje obrazovne politike uključuje saradnju svih relevatnih aktera koji su posredno ili neposredno odgovorni za obrazovanje, kao što su nadležna ministarstva, nevladine organizacije i druge institucije, među kojima su: Agenicja za kontrolu i obezbjeđenje kvaliteta u visokom obrazovanju, Nacionalni savjet za obrazovanje, Savjet za visoko obrazovanje i Savjet za kvalifikacije; Odbor za opšte obrazovanje, Odbor za stručno obrazovanje i Odbor za obrazovanje odraslih kao tijela Nacionalnog savjeta koji su zasnovani na principu socijalnog partnerstva; Centar za stručno obrazovanje, Ispitni centar Zavod za udžbenike i nastavna sredstva i Uprava za mlade.

Ministarstvo kulture je nadležno za kreiranje i sprovođenje kulturne politike. Nacionalni program razvoja kulture 2016 – 2020 predstavlja dugoročnu projekciju reformi kulturne politike Crne Gore i obuhvata kulturnu politiku Evropske unije, Ujedinjenih nacija, UNESCO-a i Savjeta Evrope. Vlada Crne Gore osnovala je Nacionalni savjet za kulturu koji prati stanje u određenim oblastima i aktivnostima na polju kulture i pomaže razvoj i implementaciju zakona koji se tiču kulture.

Ministarstvo sporta i mladih je nadležno za implementaciju Strategije za mlade 2019-2027.

Osim već pomenutih ministarstava, u radnoj grupi su i predstavnici Kancelarije za evropske integracije, Ispitnog centra Crne Gore, Zavoda za zapošljavanje Crne Gore, Zavoda za školstvo, Odbora za evropske integracije u Skupštini Crne Gore, Unije poslodavaca Crne Gore, Privredne komore Crne Gore, Sindikata prosvjete Crne Gore, Saveza sindikata Crne Gore, Univerziteta Crne Gore, Univerziteta Donja Gorica, Univerziteta Mediteran, Studentskog parlamenta Univerziteta Crne Gore, Narodnom muzeju Crne Gore, Centralne narodne biblioteke „Đurđe Crnojević“, Centru savremene umjetnosti Crne Gore, Crnogorske kinoteke, Nevladine organizacije Centar za demokratsku tranziciju, Nevladine organizacije Crveni krst Cetinje, Nevladine organizacije Crnogorska književna zadruga, Nevladine organizacije Centar za građansko obrazovanje i Nevladine organizacije Tolerancija.

Koja je korist za Crnu Goru od ovog poglavlja?

Aktivno uključivanje naše zemlje u okvir obrazovne politike EU, obezbjeđuje mogućnost cjeloživotnog učenja; dugoročnu mobilnost; kvalitet i efikasnost obrazovanja i obuke; povećanje kvaliteta i efikasnosti obrazovanja; osposobljavanje u skladu s novim zahtjevima savremenog društva; kreiranje visokokvalitetnog obrazovanja dostupnog svakom pojedincu u skladu s njegovim potencijalom; poboljšanje uspjeha studenata i njihovih kompetencija zasnovanih na primijenjenom i praktičnom znanju; poboljšanje školske infrastrukture, profesionalnog znanja i kompetencija nastavnika; razvijanje sistema praćenja i unapređenja kvaliteta obrazovanja u školama; poboljšanje kvaliteta udžbenika i nastavnih sredstava; jačanje partnerstva roditelja, institucija i lokalne zajednice; poboljšanje kvaliteta života svakog pojedinca; obezbjeđenje jednakosti i socijalne uključenosti; ekonomski i demokratski razvoj; dostupnost obrazovanja i osposobljavanja svima u pogledu cjeloživotnog učenja, bržeg zapošljavanja, napretka u karijeri, mobilnosti stanovništva i društvene jednakosti; otvaranje društva i države prema svijetu na polju obrazovanja i kulture u cilju bržeg povezivanja rada i društva. Konačno, Crna Gora ulaskom u Evropsku uniju obezbjeđuje svojim građanima pravo na slobodno kretanje, rad i život na prostoru Evropske unije.

Cilj Crne Gore je da do dana ulaska u EU osnuje Agenciju za programe EU kako bi unaprijedila kvalitet u obrazovanju i pospješila kvalitet na svim nivoima. Kontinuirano se radi na ispunjavanju ciljeva Strategije Evropa 2020, posebno onih koji se odnose na povećanje obuhvata djece predškolskim vaspitanjem, bolju usklađenost obrazovanja i potreba tržišta rada i jačanju internacionalizacije. Za oblast sporta, koji će, takođe, biti obuhvaćen u programu Erasmus+, prioritet je saradnja i umrežavanje organizacija za sport i podrška projektima koji na indirektan način mogu da doprinesu ublažavanju društvenih i ekonomskih aspekata fizičke neaktivnosti.

nazad na vrh

Poglavlje 26 - Press

Crna Gora posvećena ispunjavanju završnih mjerila za više poglavlja

18-09-2018

Crna Gora predano radi na ispunjavanju završnih mjerila u poglavljima koja se odnose na oblasti inovacija, ljudskih resursa, informatičkog društva i socijalne politike. Odlučni smo da zadržimo dobru dinamiku sprovođenja reformi i dostignemo standarde najrazvijenijih zemalja Evrope, poručio je glavni pregovarač Aleksandar Drljević.

Marković: Obrazovanju posvećena pažnja u okviru poglavlja 23

09-07-2015

Potpredsjednik Vlade Duško Marković kazao je da je obrazovanje opravdano označeno kao oblast od posebnog rizika kada je riječ o korupciji. On je, na Nacionalnoj konferenciji o korupciji u obrazovanju „Da samo znanje donosi zvanje“ kazao da je obrazovanju i u okviru pregovaračkog poglavlja 23 posvećena pažnja.

Kurpejović: Za pet godina će svi naši studenti imati sigurne poslove

03-06-2015

Period do 2020. godine biće obilježen ispunjavanjem ciljeva, kako bi crnogorski obrazovni sistem bio moderniji, fleksibilniji, produktivniji, prvenstveno u smislu pružanja upotrebljivijih znanja i vještina na tržištu rada Crne Gore i šire kaže u intervjuu Pobjedi šefica Radne grupe za poglavlje 26 (Obrazovanje i kultura) Mubera Kurpejović. Ističe da je mobilnost mladih u odnosu na period od prije pet godina značajno povećana, što našim mladim ljudima omogućava da studije zavr&scaron...

Goranović-Drobnič: Postoje uslovi za saradnju u oblasti kulture

03-04-2015

Ministar kulture Pavle Goranović primio je danas na Cetinju ambasadora Mitju Drobniča, šefa Delegacije Evropske unije u Podgorici i upoznao ga sa aktivnostima Ministarstva kulture u procesu Evropskih integracija. Posebno je naglasio važnost učešća Crne Gore u programima Evropa za građane i Kreativna Evropa, dodajući da je stvorena odlična prilika da crnogorski sektor kulture ostvari značajnu finansijsku podršku za realizaciju brojnih projekata kulturne saradnje. ...

Značaj poglavlja 26: Glavni razvojni resurs je ljudski kapital

12-03-2015

Značaj poglavlja 26 Obrazovanje i kultura se ogleda u činjenici da je u razvijenim ekonomijama EU prepoznato da je glavni razvojni resurs ljudski kapital, a njegov kvalitet prvenstveno zavisi od ponude odgovaraćeg obrazovanja i obuke. Saradnja u EU u oblasti obrazovanja, stručnog obrazovanja i mladih bazira se na članovima 149 i 150 poglavlja 9 Ugovora EU. Prema ovim članovima, države članice su nadležne za izgradnju svojih sistema obrazovanja, za sadržaj obrazovanja i očuvanje kulturne i jezičke raznolikosti. Lisabonskom strategijom, iz 200...

Značaj poglavlja 26: Glavni razvojni resurs je ljudski kapital

12-03-2015

Značaj poglavlja 26 Obrazovanje i kultura se ogleda u činjenici da je u razvijenim ekonomijama EU prepoznato da je glavni razvojni resurs ljudski kapital, a njegov kvalitet prvenstveno zavisi od ponude odgovaraćeg obrazovanja i obuke. Saradnja u EU u oblasti obrazovanja, stručnog obrazovanja i mladih bazira se na članovima 149 i 150 poglavlja 9 Ugovora EU. Prema ovim članovima, države članice su nadležne za izgradnju svojih sistema obrazovanja, za sadržaj obrazovanja i očuvanje kulturne i jezičke raznolikosti. Lisabonskom strategijom, iz 200...