Menu
legendica
A+ A A-

Nauka je tvoja prilika za doprinos Crnoj Gori

Kada god čujem da su mladi ljudi klonuli duhom, nije mi svejedno, jer sam barem ja jedna od onih koji nijesu dozvolili da ih bilo šta lomi samo zato što je to trend ili se takav stav prenosi među mladima. Ne, vi ste svoj trend! Imate ideje, smatrate da su odlična prilika da se neke stvari poboljšaju? Pustite glas. Uostalom, kako će drugačije neko znati da imate nešto da kažete?

Ako ste kreativni, inovativni i imate iskrenu želju da svijet, kao i naša država, bude bolje mjesto za život, onda će vas zanimati ono što sadrže Smjernice Strategije pametne specijalizacije. Ovdje je fokus na nauci i onome što grupa odlučnih pojedinaca može da uradi za našu lijepu Crnu Goru (iako ima puno drugih oblasti za doprinos). Kao što i sami znate i tome svjedočite, svijet sve više napreduje, pa samim tim, ako želimo da sjedimo za tim „stolom“, treba da ispratimo pravila igre. Globalizacija ima svoje izazove.

Opširnije...

PORODICA JOVOVIĆ - Crnogorsko povrće po EU standardima

Pobjednici se bude svakog dana radeći naporno kako bi postigli uspjeh, dok većina ljudi samo sanja o uspjehu. Ta izreka najbliže opisuje životni put Veselina Jovovića, poljoprivrednika iz Bjeloplavića.

Čitav život je posvetio proizvodnji i obradi zemlje. U početku na malom parčetu zemlje, ali vremenom, teškim radom i rizicima koje je preuzimao, postao je jedan od najvećih proizvođača raznih vrsta povrća u Crnoj Gori.

Na 17 hiljada metara kvadratnih plastenika i 17 hektara otvorenih zasada, uz pomoć porodice, godišnje proizvede više od milion kilograma povrća. Veselin kaže da nikada nije čekao, već uvijek pronalazio kupca. Povrće proizvodi po najmodernijim evropskim standardima i očekuje da će biti spreman i kada crnogorsko tržište bude dio Evropske unije za nadmetanje na najvećem tržištu.

Opširnije...

Predstava „Pobuna mornara“: prvi proizvod projekta ADNICH - Priča o velikim ljudima, represiji i pobuni

Kraljevsko pozorište Zetski dom postavilo je krajem avgusta predstavu „Pobuna mornara“, priču o velikim ljudima, modelima represije i pobuni kao ljudskom pravu. Pobuna mornara“ prvi je proizvod projekta ADNICH i saradnje sa italijanskim i albanskim kolegama, koja je okupila ansambl glumaca iz svih zemalja bivše Jugoslavije. Nastala je inspirisana tekstovima „Kotorski mornari“ Fridriha Vulfa i „Četvrti ugao“ Radoslava Rotkovića, a njenu režiju, adaptaciju, vizuelni identitet i izbor muzike, potpisuje reditelj Diego De Brea. Pored ex-Yu ansambla na sceni je učestvovala i sopran iz Albanije-Gjylie Pelingu.

Slovenački reditelj Diego de Brea stvorio je predstavu koja je sabrala različitosti dobivši zajedništvo, išavši do kraja u namjeri da nam pokaže kako izgledaju glad i žeđ, agresija onoga koji je iznad, sirova krv i dah koji dramatično napuštaju život. Revolucija se dešava upravo zbog toga, jer života neće biti više ako se ne usudimo. Zato je ova hrabra predstava iznenadila do zadnjeg mjesta ispunjeno gledalište.

Opširnije...

Kroz Erasmus+ do Evrope bez granica

U okviru programa Erasmus+ u prethodne tri godine odobreno je 158 projekata međunarodne kreditne mobilnosti za ustanove visokog obrazovanja iz Crne Gore. Stotine studenata, desetine profesora i neakademskog osoblja usavršavalo se na inostranim fakultetima. Ulaskom naše zemlje u Evropsku uniju (EU) mogućnosti usavršavanja biće još veće, a evropski fondovi dostupniji.

Kada se pomene Erasmus+, prva asocijacija je razmjena studenata, no riječ je o programu koji nudi mnogo više od toga. Program obuhvata oblasti obrazovanja, obuke, mladih i sporta za period 2014-2020, a vrijedi više od 14,7 milijardi eura. Najveće mogućnosti program pruža u oblasti visokog obrazovanja kroz projekte izgradnje kapaciteta i međunarodnu kreditnu mobilnost.

Opširnije...

Crna Gora zaštitila pet proizvoda: Isticanjem kvaliteta domaćih proizvoda razvijamo brend Crne Gore

Crna Gora je tokom prethodne dvije godine napravila značajne iskorake na planu usklađivanja crnogorske poljoprivrede sa EU politikama i standardima. Poseban napredak postignut je u dijelu unapređenja kvaliteta i afirmacije domaćih proizvoda, kroz zaštitu naziva proizvoda u skladu sa EU šemama kvaliteta.

Kao mala zemlja, Crna Gora se na globalnom i sve zahtjevnijem tržištu ne može pozicionirati sa obimom proizvodnje, ali svakako može visokim kvalitetom poljoprivrednih i prehrambenih proizvoda, ponudom specifičnih, autohtonih i tradicionalnih proizvoda, koji svoju posebnu valorizaciju mogu ostvariti kroz rastuću turističku potrošnju.

Opširnije...

Problem nezaposlenosti: Znanje i vještine za posao - jedno bez drugog ne može

U Crnoj Gori oko 35 odsto mladih trenutno traži posao. Od toga je oko 10.000 visokoškolaca koji se pitaju zbog čega su završili fakultet kad posla nema ni na vidiku.

Upravo taj podatak predstavlja najveći problem jer su u velikom mjeri najobrazovaniji ljudi bez posla, pa je na primjer, prema posljednjim dostupnim podacima, oko devet doktoranata na Birou.

Iako je po svojoj prirodi kompleksan problem, nezaposlenost mladih u Crnoj Gori je uglavnom strukturne prirode, odnosno posljedica neusklađenosti obrazovne ponude i tražnje na tržištu rada, izraženog nesklada između zanimanja, obrazovanja, znanja i stručnosti mladih koji traže posao i zahtjeva postojećih radnih mjesta.

Opširnije...

Crnogorsko povrće po EU standardima

Pobjednici se bude svakog dana radeći naporno kako bi postigli uspjeh, dok većina ljudi samo sanja o uspjehu.Ta izreka najbliže opisuje životni put Veselina Jovovića, poljoprivrednika iz Bjeloplavića.

Život je posvetio proizvodnji i obradi zemlje. U početku na parčetu zemlje, ali vremenom, teškim radom i rizicima koje je preuzimao, postao je jedan od najvećih proizvođača raznih vrsta povrća u Crnoj Gori.

Opširnije...

Plan usklađivanje sa pravnom tekovinom EU za naredne dvije godine

Među brojnim obavezama u prvoj godini svog četvorogodišnjeg mandata Ministarstvo evropskih poslova je u septembru pristupilo koordinaciji izrade novog Programa pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji (PPCG) čije je usvajanje planirano u januaru 2018.

Program pristupanja predstavlja plan za izradu i utvrđivanje pravnog okvira (zakoni i podzakonski akti), strategijskih planova (strategije i akcioni planovi), kao i potrebe za administrativnim kapacitetima, odnosno planove i potrebe kadrovskog jačanja ili reorganizacije postojećeg kadra unutar sistema na poslovima važnim za evropsku integraciju naše zemlje u narednom trogodišnjem periodu. Adekvatna primjena pravnog okvira i strategijskih planova je nemoguća bez jačanja administrativnih kapaciteta, odnosno sposobnog i spremnog kadra da odgovori svim zahtjevima i izazovima koje proces pristupanja, i kasnijeg članstva nosi sa sobom.

Opširnije...

Crnogorska naučnica dobitnica stipendije Marija Sklodovska Kiri

Milena Vujanović je završila studije fizike na PMF-u Univerziteta Crne Gore. Prijavila se za učešće na CERN-ovoj ljetnjoj školi za studente fizike 2015. godine. To joj je otvorilo vrata za izazovna iskustva u nauci, sve do nedavnog dobijanja prestižne stipendije za mlade naučnike u okviru Marija Sklodovska Kiri akcija.

Milena nam je ispričala o svojim iskustvima rada na inovativnom projektu, s naglaskom na nedavnoj obuci za kreiranje medijskih sadržaja o naučnim istraživanjima. Ovo je nova praksa naučnih centara, kojom se nauka pokušava približiti široj javnosti na kreativan i prijemčiv način.

# Šta je AVA projekat?

AVA (Accelerators validating antimmater) je projekat finansiran od strane EU Horizont 2020, Okvirnog programa za istraživanje i inovacije, odnosno njegovog segmenta namenjenog profesionalnom usavršavanju naučnika, Akcije Marija Sklodovska Kiri. Projekat se fokusira na istraživanje antimaterije kroz kolaboraciju 5 univerziteta, 8 istraživačkih centara, od kojih je CERN jedan od njih i 13 industrijskih partnera.

Stotine visoko kvalifikovanih istraživača se prijavilo na oglas za radna mesta na projektu, a samo nas 13 je odabrano. Još dve pozicije su slobodne zbog visokog kriterijuma postavljenog od strane AVA komisije za izbor kandidata.

Cilj programa je fundamentalno istraživanje u oblasti antimaterije i unapređenje eksperimenata iz ove oblasti. Antimaterija je prilično nova oblast fizike koja pokušava da da odgovor na fundamentalna pitanja fizike koja niko pre nije postavio. Očekuju se ogromna otkrića u ovoj oblasti u narednim godinama.

# Kako sam dobila stipendiju?

Kada sam kao student PMF-a u Podgorici otišla u CERN na letnju praksu u okviru Summer Student programa dobila sam poziv od eksperta za antimateriju, dr Mihaela Dozera, da se vratim u CERN da radim fundamentalno istraživanje u ovoj oblasti na njegovom projektu tokom perioda od pola godine.

Međutim, kad sam počela da radim na projektu izvršila sam merenja koja su značajno pomogla razvoju eksperimenta. Ubrzo nakon toga su me postavili da budem odgovorna za ceo jedan sistem koji je ključan deo eksperimenta. Zbog toga i činjenice da nema puno ljudi koji su mogli da rade posao koji sam ja radila moj ugovor je produžen do kraja 2018. godine i umesto šest ja sam aktivno učestvovala u eksperimentu u CERN-u 15 meseci.

Ovo iskustvo u oblasti antimaterije, koje je nastalo zahvaljujući programu letnje praske u CERN-u, i podsticaj Mihaela Dozera su razlog što sam se prijavila za AVA projekat. Nakon prijave, imala sam intervju sa četiri fizičara sa instituta na kome trenutno radim, Cockcroft Institute of Accelerator Science and Technology. Nedelju dana kasnije dobila sam ponudu i vrlo brzo sam morala da donesem odluku. U tom periodu sam imala par ponuda za doktorske programe na nekoliko velikih univerziteta u Engleskoj i u CERN-u, uključujući vodeći eksperiment u oblasti antimaterije na svetu, ALPHA.

Odlučila sam se za AVA projekat jer uslovi koje nudi H2020 Marija Kiri akcija se ne dobijaju na tom nivou u ostalim programima.

# Šta ću raditi u okviru stipendije?

Veliki deo projekta fokusira se na unapređivanje profesionalnih veština u oblasti fizike i kompjuterskih nauka i to je propraćeno brojnim školama, radionicama i konferencijama. Direktan rad na akceleratorima je izuzetno važan tako da je akcenat stavljen na to. Pored toga, organizuju se brojne radionice i obuke vezane za unapređenje veština u vezi s medijima, kako pisati i objavljivati radove i prezentacije, kako organizovati naučne skupove, voditi istraživački tim, patentirati izume i slično.

# Šta očekujem da postignem na kraju? Kako će se to odraziti na dalju karijeru?

Po rečima Karstena Velša, mog supervizora i koordinatora projekta, cilj projekta je da se stvori sledeća generacija vrhunskih istraživača koji će steći iskustvo i veštine potrebne da zauzmemo pozicije lidera istraživačkih grupa, profesora na univerzitetima, projekt menadžera u industriji i slično. Ne znam da li ću ja uspeti jednog dana da dođem do tih pozicija i trenutno ne razmišljam o tome. Za sad mi je cilj da naučim što više i da jednog dana prerastem u istraživača kojem težim da postanem. AVA projekat će mi definitivno u tome puno pomoći.

_____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Saopštenje za medije projekta AVA, povodom treninga o pomociji nauke u medijima

Kolaboracija između privrede i akademije omogućila medijski trening za istraživače u projektu Evropske unije

AVA predstavlja mrežu između univerziteta, naučnih centara (kao što je CERN) i privrede. Projekat je finansiran od strane Evropske unije i omogućava revolucionarna istraživanja u oblasti antimaterije.

Mladi istraživači AVA projekta (Accelerators validating antimatter) kojim koordinira Univerzitet u Liverpulu, učestvovali su u inovativnom treningu koji bi im omogućio da promovišu svoje istraživanje koristeći film i video.

Ovaj jednonedelji program je održan u MediaCityUK, internacionalnom habu za tehnologiju, inovacije i kreativnost.

Profesor Karsten Velš (Carsten Welsch), šef odsjeka za fiziku na Univerzitetu u Liverpulu i koordinator AVA projekta, kaže: ,,Tokom cijele svoje karijere, uspješni istraživači često moraju da promovišu i reklamiraju svoja istraživanja koristeći profesionalne medijske tehnike. Ovaj program je omogućio trening posvećen isključivo tome – razvijanju medijskih vještina koje će AVA istraživači moći da primijene u svojoj karijeri. Kao rezultat ove nedjelje, AVA istraživači su potpuno samostalno kreirali svoj video: AVA – Nature (antimatters).’’

Nedjelja je počela upoznavanjem s kreativnim procesom od strane Carbon Digital-a. Ova više puta nagrađivana kompanija je jedan od partnera na AVA projektu i u prošlosti su radili sa BBC, Sony i Unilever-om. Istraživači su počeli rad na pre-produkciji; pisanje teksta, opšti izgled i ton filma je dogovoren. Nakon toga su naučili tehnike korišćenja kamere, svjetla, snimanja sa zelenim ekranom i svi su imali priliku da se oprobaju pred kamerom.

U postprodukciji, grupa je identifikovala svoje jače strane pa su se podijelili u manje grupe gdje su se posvetili raznim djelovima filma. To je uključilo stvaranje animacija, editovanje, muziku i specijalne efekte kao i produkciju finalne verzije. AVA istraživači su aktivno učestvovali u svim koracima kreiranja videa.

Profesor Velš, koji je osmislio plan treninga zajedno sa Carbon Digital-om, je prokomentarisao: ,,U potpunosti sam oduševljen kvalitetom finalog filma i koliko su svi učesnici doprinijeli njegovom stvaranju tokom ove nedjelje. Trening je upoznao istraživače s izazovima koji stoje iza kreativnog i tehničkog procesa stvaranja moderne medijske produkcije. Ovo je još jedan u nizu jedinstvenih inovativnih treninga koje nudimo kroz razne EU programe na Univerzitetu u Liverpulu za mlade istraživače. Trenutno analiziramo kako ovaj pristup može da pomogne i budućim studentima.’’

Više o Marija Sklodovska Kiri akcijama za mlade istraživače možete pročitati ovdje: http://www.mna.gov.me/ministarstvo/Horizont2020/180290/Stipendije-Marija-Sklodovska-Kiri-H2020-za-mlade-istrazivace.html

Ministarstvo nauke

Opširnije...

Erasmus - iskustvo za pamćenje!

Erasmus Mundus je program koji podržava saradnju i mobilnost u visokom obrazovanju i promoviše najkvalitetnije evropske master i doktorske studije.

Cilj programa je unaprijeđenje kvaliteta visokog obrazovanja i međukulturnog razumijevanja kroz saradnju sa partnerskim zemljama (zemlje koje nisu članice EU). Na ovaj način se osnažuje atraktivnost evropskog visokog obrazovanja širom svijeta.

Kroz Erasmus Mundus evropsko visoko obrazovanje je postalo prepoznatljivo širom svijeta a Evropska unija viđena je kao centar izuzetnosti. Kroz ovaj program studenti i nastavno osoblje iz svih zemalja svijeta imaju mogućnost upisa na postdiplomske studije na univerzitetima u EU, a isto tako mobilnost omogućava da studenti i nastavno osoblje iz EU putuju u partnerske zemlje.

Opširnije...