Menu
A+ A A-

SPORAZUM O STABILIZACIJI I PRIDRUŽIVANJU IZMEĐU EU I CRNE GORE

Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju je međunarodni ugovor između države potpisnice i Evropske unije kojim je uspostavljen pravni okvir za uzajamnu saradnju i postepeno približavanje evropskim standardima. Sporazumom se regulišu obaveze zemlje budućeg kandidata za članstvo u Evropskoj uniji, prvenstveno u pogledu donošenja određenih zakona i njihove implementacije kao i ispunjenja određenih standarda u domenu kvaliteta državne uprave i kapaciteta institucija. Evropska unija sa svoje strane znatno olakšava pristup svojem tržištu kompanijama iz zemlje potpisnice, pruža tehničku i finansijsku podršku iz pristupnih fondova Unije.

Da bi Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju stupio na snagu, moraju ga ratifikovati pojedinačno sve članice Evropske unije, kao i zemlja budući kandidat.

Pregovori EU oko potpisivanja SSP-a sa Crnom Gorom počeli su u novembru 2005. Nakon sticanja nezavisnosti Crne Gore, usvojen je mandat za direktne pregovore sa Crnom Gorom u julu 2006. koji su otpočeli 26. IX 2006. i zaključeni 1. XII 2006. Sporazum je parafiran 15. III 2007, a potpisan je 15. X 2007.

Tabela ratifikacija SSP-a od strane država članica EU:

Država potpisnica
(Crna Gora)

13.XI 2007.

Evropska Unija 29.III 2010.
Austrija 4.VII 2008.
Belgija 29.III 2010.
Bugarska 30.V 2008.
Češka 19.II 2009
Danska 25.VI 2008
Estonija 22.XI 2007.
Finska 18.III 2009.
Francuska 30.VII 2009.
Grčka 4.III 2010.
Holandija 29.I 2009.
Irska 4.VI 2009.
Italija 13.X 2009.
Kipar 20.XI 2008
Letonija 17.X 2008.
Litvanija 4.III 2009.
Luksemburg 11.VI 2009.
Mađarska 14.V 2008.
Malta 11.XII 2008.
Njemačka 16.XI 2009.
Poljska 6.II 2009.
Portugal 23.IX 2008.
Rumunija 15. I 2009.
Ujedinjeno Kraljevstvo 12. I 2010.
Slovačka 29. VII 2008
Slovenija 7. II 2008.
Španija 12. III 2009.
Švedska 11. III 2009.

 

INSTITUCIONALNI OKVIR ZA SPROVOĐENJE SSP-A

Nakon okončane ratifikacije u svim državama članicama EU, Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju (SSP) s Crnom Gorom stupio je na snagu 1. V 2010. Proces potvrđivanja je trajao dvije godine i sedam mjeseci od dana potpisivanja, a u međuvremenu se primjenjivao Privremeni sporazum, koji se odnosio na trgovinu i s trgovinom povezana pitanja koja su u nadležnosti EK.

Stupanje na snagu SSP-a označilo je ulazak u novu fazu integracije, koja je formalno obavezala Crnu Goru na usklađivanje svog zakonodavstva s pravnim tekovinama EU, kao i na usklađivanje stavova i politika u svim oblastima saradnje.

Takođe, stupanjem na snagu SSP formiran je novi institucionalni okvir za saradnju između EU i Crne Gore koji je podrazumijevao uspostavljanje sljedećih zajedničkih tijela s EU:

1. Savjeta za stabilizaciju i pridruživanje, koji će nadzirati primjenu i sprovođenje SSP (čl. 119 SSP-a);
2. Odbora za stabilizaciju i pridruživanje, koji će pomagati rad Savjeta, 7 sektorskih Pododbora formiranih da prate napredak u grupisanim oblastima pravne tekovine (čl. 122 i 123 SSP-a), kao i Posebne radne grupe za reformu javne uprave; i
3. Parlamentarnog odbora za stabilizaciju i pridruživanje (čl. 125 SSP-a).

Savjet za stabilizaciju i pridruživanje:

Savjet za stabilizaciju i pridruživanje nadzire primjenu i sprovođenje SSP-a i razmatra sva druga bilateralna ili međunarodna pitanja od obostranog interesa. Savjet sačinjavaju predstavnici Savjeta EU i EK, s jedne strane, i članovi Vlade Crne Gore, s druge strane. Sjednicama Savjeta naizmjenično predsjedava predstavnik Savjeta EU i predstavnik Crne Gore. Sastanci Savjeta održavaju se jednom godišnje na ministarskom nivou. Na zahtjev jedne od strana i ukoliko se obje strane saglase, može se održati i posebna sjednica Savjeta. Sastanku može prisustvovati i predstavnik Evropske investicione banke, ukoliko su na dnevnom redu sastanka teme od interesa za tu instituciju. Takođe, Savjet može pozvati na sastanak i osobe koje nisu članovi savjeta, u cilju pružanja informacija o određenim pitanjima. Sastanci Savjeta, po pravilu, nijesu javni. Sekretarijat Savjeta sačinjavaju predstavnik Generalnog sekretarijata Savjeta EU i predstavnik Misije Crne Gore pri EU. Savjet je ovlašćen da donosi odluke u okviru SSP-a. Donijete odluke su obavezujuće za ugovorne strane, koje moraju preduzimati mjere neophodne za sprovođenje tih odluka. Savjet može davati i odgovarajuće preporuke.

Odbor za stabilizaciju i pridruživanje:

Savjetu za stabilizaciju i pridruživanje u obavljanju dužnosti pomaže Odbor za stabilizaciju i pridruživanje koji je sastavljen od predstavnika Savjeta Evropske unije i predstavnika Evropske komisije, s jedne strane, i predstavnika Vlade Crne Gore, s druge strane. Savjet za stabilizaciju i pridruživanje može prenijeti neka svoja ovlašćenja na Odbor za stabilizaciju i pridruživanje. U svom poslovniku Savjet za stabilizaciju i pridruživanje utvrđuje dužnosti Odbora za stabilizaciju i pridruživanje, koje uključuju pripremanje sastanaka Savjeta za stabilizaciju i pridruživanje, kao i način na koji će Odbor funkcionisati. Odbor za stabilizaciju i pridruživanje održava se jednom godišnje.

Sektorski Pododbori

Na osnovu člana 12 st. 2 i 3 Uredbe o Vladi Crne Gore (“Službeni list CG”, br. 80/08), Vlada Crne Gore, na sjednici od 17. V 2012. donijela Odluku o strukturi za sprovođenje Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju („Službeni list Crne Gore, br. 31/12“). Strukturu za sprovođenje Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju između Evropskih zajednica i njihovih država članica, sa jedne strane i Republike Crne Gore, sa druge strane predstavlja 7 sektorskih pododbora za stabilizaciju i pridruživanje formiranih grupisanjem odgovarajućih oblasti pravne tekovine EU:

1. Pododbor za oblast trgovine, industrije, carina i poreza1;
2. Pododbor za oblast poljoprivrede i ribarstva2;
3. Pododbor za oblast unutrašnjeg tržišta i konkurencije3;
4. Pododbor za ekonomska i finansijska pitanja i statistiku4;
5. Pododbor za oblast pravde, slobode i bezbjednosti5;
6. Pododbor za oblast inovacija, ljudskih resursa, informacionog društva i socijalne politike6; i
7. Pododbor za oblast saobraćaja, životne sredine, energetike i regionalnog razvoja7.

Posebna radna grupa za reformu javne uprave:

Vlada Crne Gore je 6. III 2014. donijela inoviranu Odluku o obrazovanju strukture za sprovođenje Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju („Službeni list Crne Gore, br. 16/14“) u interesu formiranja Posebne radne grupe za reformu javne uprave. Ključni zadaci Posebne radne grupe su usmjereni na: praćenje procesa reforme javne uprave Crne Gore, u okviru procesa pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji, održavanje redovnih sastanaka s Evropskom komisijom u cilju praćenja postignutog stepena reforme javne uprave, te praćenje sprovođenja Strategije javne uprave 2011-2016 i Plana unutrašnje reorganizacije javnog sektora. Od svog formiranja do danas, održana su četiri sastanka Posebne grupe za reformu javne uprave, od kojih je inauguralni sastanak održan 6-7. II 2014. u Podgorici.

Parlamentarni odbor za stabilizaciju i pridruživanje (POSP):

Članom 12 Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju propisano je da se politički dijalog na parlamentarnom nivou odvija u okviru Parlamentarnog odbora za stabilizaciju i pridruživanje (POSP), dok je članom 125 propisano osnivanje POSP-a kao foruma na čijim sastancima poslanici Skupštine Crne Gore i Evropskog parlamenta razmjenjuju mišljenja, a sastaju se u vremenskim razmacima koje sami utvrđuju.

POSP je formiran nakon stupanja na snagu Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju, a Kolegijum predsjednika Skupštine Crne Gore donio je Odluku o određivanju članova Skupštine Crne Gore u Parlamentarni odbor za stabilizaciju i pridruživanje na sastanku održanom 1. VI 2010. kojom se 14 članova Skupštine Crne Gore delegira u POSP. Parlamentarni odbor Evropske unije i Crne Gore za stabilizaciju i pridruživanje sastavljen je od jednakog broja članova imenovanih od strane Evropskog parlamenta i Skupštine Crne Gore. Prvi konstitutivni sastanak POSP-a održan je u Briselu 27-28. IX 2010.

POSP se, po pravilu, sastaje dva puta godišnje, naizmjenično u Briselu ili Strazburu i Podgorici. Predsjedavajući delegacija Evropskog parlamenta i Skupštine Crne Gore kopredsjedavaju sastancima Parlamentarnog odbora u skladu sa odredbama utvrđenim njegovim Poslovnikom. POSP razmatra sve aspekte odnosa između EU i Crne Gore, a posebno primjenu Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju. Na sastancima Parlamentarnog odbora razmatra se i usvaja deklaracija sa preporukama koja se upućuje Evropskom parlamentu, Skupštini i Vladi Crne Gore, Savjetu EU i Evropskoj komisiji. U Skupštini Crne Gore formiran je i Sekretarijat u cilju pružanja tehničke i stručne podrške ovom Odboru, kao i obezbjeđivanja komunikacije sa Evropskim parlamentom.

Zajednički konsultativni odbori

U smislu političkog dijaloga sa Evropskom unijom redovno se sastaju i dva savjetodavna tijela:

  • Zajednički konsultativni odbor između Crne Gore i Evropskog ekonomskog i socijalnog komiteta (European Economic and Social Committee - EESC) je tijelo savjetodavnog karaktera sa primarnim ciljem da artikuliše interese poslodavaca, radnika, predstavnika civilnog društva i ostalih interesnih grupa u pristupnom procesu, kao i da daje preporuke Vladi CG u dijelu pregovaračkog procesa od značaja za pomenute grupe. Prvi sastanak Zajedničkog konsultativnog odbora (ZKO) između civilnog društva Crne Gore i Evropskog ekonomskog i socijalnog komiteta održan je 2. X 2012. u Briselu.
  • Zajednički konsultativni odbor Crne Gore i Komiteta regiona EU (European Union Committee of the Regions) takođe je tijelo savjetodavnog karaktera, sa zadatkom da razmatra izazove lokalnih administracija u pristupnom procesu (poput unapređenja kapaciteta lokalne samouprave za korišćenje sredstava iz pretpristupih fondova, bolje povezivanje lokalnih administracija u artikulisanju svojih interesa i sl.) i daje preporuke Vladi CG u interesu njihovog uspješnog savladavanja. Prvi sastanak Zajedničkog konsultativnog odbora između Zajednice opština Crne Gore i Komiteta regiona EU je održan 14. XI 2012. u Briselu.

 

SPORAZUMI O SARADNJI U KONTEKSTU PRISTUPANJA EVROPSKOJ UNIJI SHODNO
ČL. 15 SSP-a

U kontekstu implementacije Sporazuma o stabilizaciju i pridruživanje, a shodno čl. 15 SSP-a koji predviđa da će, nakon potpisivanja ovog Sporazuma, Crna Gora započeti pregovore sa zemljama koje su već potpisale Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju radi zaključivanja bilateralnih konvencijao regionalnoj saradnji u cilju povećanja obima saradnje s tim zemljama. Po osnovu sporazuma zaključenih shodno čl. 15 SSP-a8, održana su do sada četiri sastanka Zajedničkih odbora:

  • I sastanak Zajedničkog odbora između Crne Gore i Republike Makedonije za primjenu Sporazuma o saradnji između Vlade Crne Gore i Vlade Republike Makedonije u kontekstu pristupanja Evropskoj uniji, održan je u Skoplju 9-10. III 2015. Teme su uključivale sprovođenje SSP-a, oblast vladavine prava, kao i poljoprivredu i životnu sredinu. 10 – 11. V 2016. održan je II sastanak Zajedničkog odbora između Crne Gore i Republike Makedonije za primjenu Sporazuma o saradnji između Vlade Crne Gore i Vlade Republike Makedonije u kontekstu pristupanja Evropskoj uniji. Predstavnici crnogorske delegacije su upoznali kolege iz Makedonije s najvažnijim aktivnostima koje se tiču poglavlja u domenu vladavine prava – 23 i 24, kao i poglavlja 14 – Saobraćajna politika i 15 - Energetika, uz poseban osvrt na postignute rezultate u pogledu zaokruživanja zakonodavnog i institucionalnog okvira, kao i jačanja administrativnih kapaciteta postojećih institucija.
  • 23-24. VII 2015. u Podgorici je održan I sastanak Zajedničkog odbora između Crne Gore i Republike Srbije za primjenu Sporazuma o saradnji između Vlade Crne Gore i Vlade Republike Srbije u kontekstu pristupanja Evropskoj uniji, koji je stupio na snagu 23. IX 2014. Na sastanku je razgovarano o dosadašnjoj i daljoj saradnji dvije države u kontekstu pristupanja EU i razmijenjena su mišljenja i iskustvo u domenu sprovođenja Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju, funkcionisanja strukture za njegovo uspješno sprovođenje i usklađivanja s pravnom tekovinom EU.
  • 15. III 2016. u Podgorici je održan I sastanak Zajedničkog odbora između Crne Gore i Republike Albanije za primjenu Sporazuma o saradnji između Vlade Crne Gore i Savjeta ministara Republike Albanije u kontekstu pristupanja Evropskoj uniji, koji je stupio na snagu 16. XII 2015. Predmet sastanka Zajedničkog odbora bilo je predstavljanje tekućih aktivnosti i budućih obaveza iz procesa pristupanja EU i, u tom kontekstu, razmatranje mogućnosti za unapređenje i konkretizaciju saradnje dvije države u ovoj oblasti. Razmijenjena su mišljenja o usklađivanju s pravnom tekovinom EU, i u tom smislu, crnogorska strana je predstavila iskustva u razvoju i sprovođenju Programa pristupanja Crne Gore EU 2016-2018, iskustva u vođenju pristupnih pregovora, kao i rezultate i planirane aktivnosti u pogledu korišćenja sredstava iz fondova EU, koji su na raspolaganju iz nacionalne i višekorisničke Ipe, kao i programa prekogranične saradnje.

 

SPROVOĐENJE SPORAZUMA O STABILIZACIJI I PRIDRUŽIVANJU U 2015.

U 2015. održano je 14 sastanaka predstavnika relevantnih institucija Crne Gore i Evropske unije na kojima je razmotren status reformi i ukupni napredak u relevantnim oblastima pravne tekovine i konstatovane obaveze u daljem toku pristupnog procesa:

 

SPROVOĐENJE SPORAZUMA O STABILIZACIJI I PRIDRUŽIVANJU U 2016.

U 2016. do sada su, u kontekstu sprovođenja Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju održani sledeći sastanci:

Više iz ove kategorije « Solunska agenda
nazad na vrh