Menu
legendica
A+ A A-

Poglavlje 9. Finansijske usluge

Poglavlje 9. Finansijske usluge

O čemu se pregovara?

Finansijske usluge su od velikog značaja za dobro funkcionisanje unutrašnjeg tržišta Evropske unije kao jednog od temelja evropske integracije. Ovo pregovaračko poglavlje obuhvata propise u oblasti bankarstva, osiguranja, infrastrukture, finansijskih tržišta, tržišta hartija od vrijednosti i investicionih usluga. Pravna tekovina obuhvaćena ovim poglavljem uključuje pravila za izdavanje odobrenja za rad, poslovanje i nadzor poslovanja finansijskih institucija i uređenih tržišta. Takođe, uređena su i pitanja zaštite potrošača finansijskih usluga, kao i način saradnje tijela zaduženih za nadzor finansijskog tržišta. Cilj evropske politike u oblasti finansijskih usluga je obezbjeđivanje visokog stepena stabilnosti, sigurnosti i efikasnosti finansijskog sistema, kao i adekvatna zaštita potrošača, investitora i osiguranika.

Podoblasti?

Ovo poglavlje obuhvata četiri ključne oblasti: bankarstvo i finansijski konglomerati, osiguranje i penzijsko osiguranje pod pokroviteljstvom poslodavca, infrastruktura finansijskih tržišta i tržište hartija od vrijednosti i investicione usluge.

U oblasti bankarstva i finansijskih konglomerata u pravnoj tekovini EU navode se zahtjevi za izdavanje odobrenja za rad, poslovanje i prudencijalnu kontrolu poslovanja kreditnih institucija, kao i zahtjevi koji se odnose na izračunavanje adekvatnosti kapitala, a primjenjuju se na kreditne institucije i na investiciona društva. Pravna tekovina u ovom sektoru propisuje pravila koja se odnose na dodatni nadzor finansijskih konglomerata, godišnje i konsolidovane izvještaje banaka i drugih finansijskih institucija, kao i reorganizaciju i likvidaciju kreditnih institucija sa filijalama u više država članica. Posebna pažnja usmjerena je na uvođenje jedinstvene šeme za osiguranje depozita sa obaveznim učešćem svih banaka u sistemu u njenom funkcionisanju.

Na području osiguranja i penzionih fondova predviđena su pravila koja se odnose na izdavanje odobrenja za rad, poslovanje i nadzor društava za životno i neživotno osiguranje, kao i reorganizaciju i likvidaciju društava za osiguranje sa filijalama u više država članica. Pravna tekovina utvrđuje pravila za dodatni nadzor grupe osiguravača, a obuhvata i regulatorni okvir za poslove reosiguranja u EU, u cilju otklanjanja prepreka za obavljanje poslova reosiguranja, kao što je obaveza za društva za reosiguranje da daju imovinu u zalog. Propisana su i pravila za godišnje i konsolidovane izvještaje društava za osiguranje.

Kada je riječ o infrastrukturi finansijskih tržišta, pravila u ovom dijelu imaju za cilj smanjenje i usklađivanje formalnih zahtjeva i postupaka za formiranje i sprovođenje kolaterala u cijeloj EU, kao i smanjenje sistemskog rizika koji je povezan sa insolventnošću učesnika u platnim sistemima i u sistemima poravnanja hartija od vrijednosti.

Regulatorni okvir tržišta kapitala obuhvata pravila koja se odnose na investicione usluge i tržište hartija od vrijednosti, osnivanje, poslovanje i nadzor poslovanja investicionih fondova i uređenih tržišta, kompenzacione šeme za investitore, objavljivanje prospekata, zabrane zloupotrebe tržišta, itd. Pravila o prospektima imaju za cilj jačanje zaštite investitora bez obzira gdje se izdaju u EU, jer moraju pružati jasne i potpune informacije koje su im potrebne za donošenje investicionih odluka.

Kada je otvoreno poglavlje?

Poglavlje 9 – Finansijske usluge zvanično je otvoreno 22. juna 2015. godine na Međuvladinoj konferenciji u Luksemburgu.

Mjerila za zatvaranje?

U poglavlju 9 Evropska komisija je definisala pet završnih mjerila:

1. Crna Gora pokazuje napredni nivo usklađenosti s evropskim zakonodavstvom u oblasti bankarstva i finansijskih konglomerata, posebno u vezi s kapitalnim zahtjevima, nadzorom finansijskih konglomerata, zaštitom depozita, reorganizacijom i likvidacijom kreditnih institucija i pokazuje spremnost za sprovođenje pravne tekovine od dana pristupanja.

2. Crna Gora pokazuje napredni nivo usklađenosti s evropskim zakonodavstvom u oblasti osiguranja i profesionalnih penzija, posebno u vezi životnog osiguranja, reosiguranja, posredovanja u osiguranju, osiguranja od odgovornsoti za motorna vozila, direktivama Solventnost II i IORP i pokazuje spremnost za sprovođenje pravne tekovine od dana pristupanja.

3. Crna Gora pokazuje napredni nivo usklađenosti s evropskim zakonodavstvom u oblasti infrastrukture finansijskog tržišta, posebno u pogledu finalnog saldiranja i aranžmana finansijksih kolaterala i pokazuje da će biti spremna za sprovođenje pravne tekovine od dana pristupanja.

4. Crna Gora pokazuje napredni nivo usklađenosti s evropskim zakonodavstvom u oblasti tržišta hartija od vrijednosti i investicionih usluga, posebno u pogledu Direktive o tržištu finansijskih instrumenata (MiFID), prospekta, transparetnosti i tržišnih zloupotreba i pokazuje da će biti spremna za sprovođenje pravne tekovine od dana pristupanja.

5. Crna Gora pokazuje stabilnost i nezavisnost regulatornih i nadzornih institucija s adekvatnim administrativnim kapacitetima za primjenu i sprovođenje pravne tekovine od dana pristupanja u oblasti finansijskih usluga.

Poseban izazov zа prenošenje pravne tekovine u оblasti finansijskih usluga leži u činjenici da se оnа svakodnevno mijenja i razvijа. S tim u vezi EK je definisala navedena mjerila kako bi Crna Gora uskladila svoje zakonodavstvo u svim podoblastima poglavlja 9 i postigla napredni nivo usklađenosti s EU pravilima. Takođe, neophodno je i obezbijediti nezavisnost regulatora finansijskih usluga i nadležnih institucija, čiji administrativni kapacitetu moraju biti na nivou koji je potreban kako bi se odgovorilo na zahtjeve i norme EU.

Koje su aktivnosti u narednom periodu?

U narednom periodu Crna Gora će biti posvećena ispunjavanju obaveza iz poglavlja 9, što podrazumijeva usvajanje seta zakona iz bankarskog sektora, sektora osiguranja, kao i oblasti tržišta hartija od vrijednosti. Naime, usvajanjem Zakon o kreditnim institucijama, Zakona o sanaciji kreditnih institucija, Zakona o izmjenama i dopunama Zakona o stečaju i likvidaciji banaka i Zakona o zaštiti depozita – u oblasti bankarstva; Zakona o izmjenama i dopunama Zakona o obaveznom osiguranju u saobraćaju i novog Zakona o osiguranju (Solventnost II) – u oblasti osiguranja i Zakona o investicionim fondovima, Zakona o alternativnim investicionim fondovima i Zakona o izmjenama i dopunama zakona o dobrovoljnim penzionim fondovima – u oblasti tržišta hartija od vrijednosti u velikoj mjeri će biti ispunjeni postavljeni zahtjevi EK.

Institucije /organizacije koje učestvuju u pregovaračkoj grupi?

Za sprovođenje pravne tekovine u оvој oblasti nadležni su Ministarsvo finansija (МF), Centralna banka Crne Gore (CBCG), Коmisiја zа tržište kapitala (KzTK), Аgencija zа nadzor osiguranja (АNО) i Fond za zaštitu depozita (FZD).

Koja je korist za Crnu Goru od ovog poglavlja?

Članstvo u EU imaće pozitivan efekat za učesnike finansijskih tržišta, kao i za građane, preduzetnike, investitore, odnosno korisnike finansijskih usluga. Inovativnost i ponuda novih vrsta usluga, kao i povećanje konkurencije koristiće preduzetnicima i građanima, posebno kada je riječ o ponudi banaka, ali i ponudi proizvoda i usluga nebankarskih finansijskih institucija. S tim u vezi, posebna pažnja posvećena je osiguranju zaštite korisnika usluga i njihovog informisanja o uslugama koje pružaju finansijske institucije, počevši od zaključivanja ugovora o kreditu, osiguranju ili ulaganjima na tržištima kapitala. Veći stepen zaštite korisnika finansijskih usluga obezbijeđen je jedinstvenom šemom garantovanog depozita čime se učvršćuje povjerenje javnosti u bankarski sistem i podstiče stabilnost finansijskog sistema u cjelini. Definisanjem uređenijeg penzionog sistema, uvođenjem penzijskog programa pod pokroviteljstvom poslodavca , biće pružena mogućnost da se zaposlenima obezbijede dopunske koristi kada su u pitanju penzijska primanja.

 

nazad na vrh

Poglavlje 9 - Press

Crna Gora nastavlja napredak u pregovaračkim poglavljima

20-06-2018

Crnogorske institucije nastavljaju sa daljim unapređenjem stanja u 7 pregovaračkih poglavlja koja su bili tema sastanka Pododbora za unutrašnje tržište i konkurenciju između Crne Gore i Evropske komisije, održanog danas u Briselu. Sastanak su otvorili zamjenica šefa Jedinice za Crnu Goru u Generalnoj direkciji za susjedsku politiku i pregovore o proširenju Barbara Jesus-Gimeno i generalna direktorica za unutrašnje tržište i konkurenciju u Ministarstvu ekonomije Biljana Jakić. ...

Pejović: Pregovori u Poglavlju 9 doprinijeće stabilnom funkcionisanju finansijskog sistema

14-03-2016

Pregovori u Poglavlju 9 - Finansijske usluge, koje je jedno od najzahtjevnijih u pogledu obaveza, doprinijeće stabilnom funkcionisanju finansijskog sistema, unaprijeđenju ponude u bankarskom sektoru, kao i uređenju penzijskog sistema, ocijenio je glavni pregovorač, Aleksandar Andrija Pejović.

Usklađivanje s propisima EU obezbijediće stabilnost finansijskog sistema u Crnoj Gori

08-09-2015

Opšta politika Evropske unije o finansijskim uslugama definisana je u dijelu pravne tekovine EU kroz 9. poglavlje Finansijske usluge i ima za cilj obezbjeđivanje stabilnih, sigurnih i efikasnih finansijskih tržišta u Evropskoj uniji.

Pejović: Otvaranje poglavlja 9 i 21 dokaz da se uloženi rad i trud vrjednuju i nagrađuju

23-06-2015

Otvaranje poglavlja 9 i 21, koja se odnose na finansijske usluge i trans-evropske mreže, pokazuje da se uloženi rad i trud vrjednuju i nagrađuju, ocijenio je glavni pregovarač Crne Gore sa EU, Aleksandar Andrija Pejović. „Samim tim, to je motiv više crnogorskim institucijama za nove uspjehe“, rekao je Pejović u intervjuu agenciji Mina-business, nakon što je Crna Gora u ponedjeljak u Luksemburgu otvorila još dva poglavlja u pregovaračkom procesu. On je kazao da će potpuno usklađivanje s propisima EU u oblasti f...

Crna Gora otvorila poglavlja 9 i 21, Lukšić: Priznanje za ogroman rad, trud i posvećenost

22-06-2015

Potpredsjednik Vlade i ministar vanjskih poslova i evropskih integracija Igor Lukšić predvodio je danas crnogorsku delegaciju na Međuvladinoj konferenciji o pristupanju Crne Gore Evropskoj uniji, na kojoj su otvorena dva pregovaračka poglavlja 9 - Finansijske usluge i 21 - Trans evropske mreže.