Dvorski trg na Cetinju danas je bio mjesto susreta diplomatije, evropskih kultura i mladih, okupljenih kroz EU diplomatski bazar „Evropske niti Cetinja“. Događaj su organizovali Prijestonica Cetinje i Ministarstvo evropskih poslova, u okviru inicijative „Osnaživanje opština za evropsko djelovanje 2026“, koju sprovodi EU projekat EU4ME.
Na tradiciju Cetinja kao mjesta susreta država, kultura i različitih evropskih uticaja podsjetio je gradonačelnik Prijestonice Nikola Đurašković, ističući da se evropska pripadnost grada potvrđuje upravo vezama koje ljudi stvaraju i čuvaju.
„Sa istim uverenjem, danas se na Dvorskom trgu okupljamo pod imenom „Evropske niti Cetinja“, da podsjetimo da se evropska pripadnost jednog grada i jednog naroda iznova potvrđuje živim vezama koje se i danas stvaraju, čuvaju i prenose sa generacije na generaciju. Jer niti od kojih je satkana Evropa nikada nijesu bile samo niti velikih država, velikih sila i velikih događaja. Evropu su, kroz vijekove, povezivali ljudi: njihova znanja, jezici, umjetnost, zanati, običaji, ukusi, radoznalost i spremnost da upoznaju onoga ko im je drugačiji“, poručio je Đurašković.
Poseban značaj, kako je naveo, ima upravo učešće mladih i najmlađih.
„I ako danas uspijemo da im pokažemo da različitost nije razlog za udaljavanje, nego prilika za upoznavanje, učinili smo nešto mnogo važnije od jednog lijepog događaja. Napravili smo mali, ali stvarni korak prema Evropi kakvu želimo“, kazao je Đurašković.
Glavni pregovarač sa Evropskom unijom Predrag Zenović ukazao je na simboliku Cetinja kao mjesta koje povezuje nasljeđe Crne Gore sa njenim savremenim razvojem.
„Te niti se ne vide samo u diplomatiji i državnim institucijama, već i u kulturi. Od Crnojevića štamparije i Oktoiha prvoglasnika iz 1494. godine, do moderne umjetnosti Lubarde, Milunovića i Dada, Cetinje je bilo prostor u kojem su se evropski uticaji susretali sa vlastitim crnogorskim izrazom. Upravo je taj spoj otvorenosti prema Evropi i očuvanja vlastitog identiteta jedna od najčvršćih cetinjskih kulturnih niti. Teško da postoji bolje mjesto za diplomatski bazar od Cetinja. Danas se ovdje predstavljaju države članice Evropske unije – kroz svoju kulturu, jezik, turizam, ali i kroz projekte i partnerstva koja već godinama povezuju naše zemlje“, kazao je Zenović.
Na štandovima diplomatskog bazara predstavile su se ambasade Grčke, Hrvatske, Rumunije, Španije, Poljske i Mađarske, približavajući posjetiocima kulture i iskustva svojih zemalja. Ambasador Evropske unije u Crnoj Gori Johan Satler istakao je da Cetinje, grad snažne diplomatske i kulturne tradicije, i danas pokazuje da put Crne Gore ka članstvu prije svega čine ljudi.
„Na kraju, sve se uvijek svodi na ljude. Ljudi su ti koji su omogućili ovaj napor, koji su uložili svoje vrijeme i energiju, vjerovali u evropsku budućnost i radili da je učine stvarnom. Evropa slavi svoje ljude, njihove jezike, tradicije, kulture i identitete. I Evropa će na isti način slaviti Crnu Goru i njene ljude. Evropska unija je mjesto u kojem se različitost štiti i slavi. Crna Gora će u tu evropsku porodicu donijeti sopstvenu istoriju, kulturu i tradiciju – a Cetinje će imati veoma posebnu priču da ispriča“, poručio je Satler.
Poseban dio programa bio je EU Café – razgovori sa ambasadorima, tokom kojeg su mladi imali priliku da neposredno razgovaraju sa diplomatama, postavljaju pitanja i razmijene mišljenja o temama važnim njihovoj generaciji.
„Najviše me interesovalo koliko se njima promijenio život kad su ušli u Evropsku uniju. Saznao sam da, iako ćemo u ući u EU uskoro, promjene se neće odmah desiti, ali sa strpljenjem ćemo ih dočekati“, rekao je Petar Tomanović učenik Srednje stručne škole Cetinje.
U kulturnom dijelu programa nastupile su violinistkinje Tanja Bogdanović i Žana Lekić, učenici i učenice Srednje likovne škole „Petar Lubarda“ i sopranistkinja Milica Adamov. Za najmlađe je bio organizovan EU dječiji kutak sa ekološkom i slikarskom radionicom, dok su posjetioci tehnikom taftovanja zajedno stvarali rad inspirisan „Evropskim nitima Cetinja“.