Naslovnica Poglavlje 10. Informatičko društvo i mediji

Poglavlje 10. Informatičko društvo i mediji

O čemu se pregovara?

Posljednje tri decenije obilježila je ekspanzija elektronskih komunikacija i digitalizacija društva. U skladu s novim tehnološkim trendovima, Evropska unija razvija nove politike kako bi svim korisnicima i kompanijama obezbijedila jednak i pošten pristup novim digitalnim i elektronskim uslugama. Pravna tekovina EU kojom su definisane smjernice za oblast elektronskih komunikacija, usluga informatičkog društva i audiovizuelne politike predstavlja 10. pregovaračko poglavlje – Informatičko društvo i mediji.

Informatičko društvo obuhvata usluge informatičkog društva i elektronske komunikacije. Pravna tekovina ovog dijela poglavlja doprinosi razvoju informatičkih usluga, stvara preduslove za smanjenje digitalnog jaza i omogućava efikasno funkcionisanje tržišta u skladu s tehnološkim napretkom, obezbjeđuje širokopojasni pristup internetu i ostalim elektronskim uslugama (e-uprava, e-zdravstvo, e-potpis, e-trgovina…), kao i standarde za informacionu bezbjednost. Cilj EU u ovoj oblasti je da korisnicima osigura usluge po povoljnim cijenama (telefon, faks, pristup internetu, besplatni hitni pozivi) uz stimulaciju tržišne utakmice i smanjenje dominacije monopola koji se odražavaju na određene usluge (npr. pristup internetu velike brzine).

Zahvaljujući razvoju i dostupnošću interneta, osim tradicionalnih medija, širi se djelatnost proizvodnje i pružanja AMV usluga i stvaraju se nove vrste digitalnih i elektronskih publikacija i platformi. Pravila pružanja i standardi proizvodnje AVM usluga, način emitovanja, produkcija, promovisanje zajedničkih vrijednosti, kulturni diverzitet, medijska pismenost, pluralizam, zaštita osjetljivih kategorija od neprimjerenih sadržaja su pitanja o kojima pregovoramo u ovoj oblasti poglavlja 10. Imajući u vidu da je sloboda izražavanja postulat svih modernih i demokratskih društava, ovo poglavlje obezbjeđuje standarde slobodnih, nepristrasnih i profesionalnih elektronskih medija.

 

Podoblasti?

Poglavlje 10 podijeljeno je u tri podoblasti. U oblasti elektronskih komunikacija sadržani su propisi za suzbijanje „digitalnog jaza“, kroz obezbjeđivanje jednakih mogućnosti u pristupu savremenim tehnologijama svih društveno-demografskih grupa. U dijelu usluga informatičkog društva, ovo poglavlje omogućava uspostavljanje, razvoj i bolju iskorišćenost digitalnog tržišta, e-uprave, e-zdravstva, e-potpisa, e-trgovine, dok se kroz propise o audiovizuelnoj medijskoj politici teži obezbijediti slobodna trgovina TV programima, zaštita kulturoloških različitosti, zaštita maloljetnika od neprikladnog TV sadržaja i slično.

Kada je otvoreno poglavlje?

Poglavlje Informatičko društvo i mediji je otvoreno 31. marta 2014. godine.

Mjerila za zatvaranje?

Crna Gora u okviru ovog poglavlja ima definisana dva završna mjerila:

1.Crna Gora usklađuje zakonodavstvo s pravnom tekovinom EU u cilju obezbjeđivanja nezavisnosti regulatornog tijela za elektronske komunikacije (EKIP) i s pravnom tekovinom o audiovizuelnim medijskim uslugama.

2. Crna Gora pokazuje da ima dovoljne administrativne kapacitete za sprovođenje pravne tekovine u oblastima elektronskih komunikacija i audiovizuelne politike, uključujući nezavisnost regulatora.

Koje su aktivnosti u narednom periodu?

Od otvaranja poglavlja, Crna Gora u kontinuitetu unapređuje zakonodavstvo i prenosi pravnu tekovinu EU u svoj zakonodavni okvir. Većinu obaveza iz poglavlja, a posebno onih definisanih kroz završna mjerila, Crna Gora je već ispunila. Tokom 2017. sprovedena je analiza medijskog sektora u Crnoj Gori ,,Jačanje pravosudne ekpertize o slobodi izražavanja i medija u Jugoistočnoj Evropi (JUFREX)”, koja je imala za cilj da doprinese razvoju i sprovođenju medijske politike koja promoviše i omogućava slobodu izražavanja i slobodu medija u Crnoj Gori. Na osnovu analize, Vlada je u januaru 2019. donijela Plan implementacije preporuka sadržanih u Analizi (njih 85), s definisanim konkretnim institucionalnim zaduženjima, mjerama i dinamikom.

Iako određene aktivnosti ne proističu neposredno iz završnih mjerila, ali su zasnovane na međunardnoim i standardima EU, kao i preporukama definisanim u pomenutoj medijskoj analizi, u cilju zatvaranja pregovora u ovom poglavlju Crna Gora je usvojila Zakon o medijima i Zakona o nacionalnom javnom emiteru RTCG, a u toku sledeće godine planirano je i usvajanje Zakona o audiovizuelnim medijskim uslugama.

Institucije /organizacije koje učestvuju u pregovaračkoj grupi?

U radnoj grupi za pripremu i vođenje pregovora u oblasti pravne tekovine koja se odnosi na pregovaračko poglavlje 10 – Informatičko društvo i mediji učestvuju sljedeće institucije: Kancelarija za evropske integracije, Ministarstvo javne uprave, Ministarstvo ekonomije, Ministarsvo kulture, Ministarstvo unutrašnjih poslova, Ministarstvo finansija, Ministarstvo prosvjete, Agencija za elektronske medije, Agencija za elektronske komunikacije i poštansku djelatnost, Agencija za zaštitu podataka i slobodan pristup informacijama, Radio i Televizija Crne Gore, Uprava za inspekcijske poslove, Fond za zdravstveno osiguranje, Radio-difuzni centar, Unija poslodavaca, Unija slobodnih sindikata, Univerzitet Crne Gore, Univerzitet Mediteran, NVO ,,Multimedijal Montenegro” i NVO ,,Mladiinfo Montenegro”.

Koja je korist za Crnu Goru od ovog poglavlja?

Koristi od ovog poglavlja se ogledaju u širokom pristupu internetu (težnja je da se svakome, bez obzira na fizičku udaljenost obezbijedi brzi internet), elektronskim komunikacijama (mobilna i fiksna telefonija), velikom broju elektronskih servisa i usluga u cilju efikasnijih i brže procedure (registracija preduzeća, zakazivanje pregleda, elektronska identifikacija), zaštita maloljetnika od neprikladnih sadržaja, obavezno označavanje koji su programi primjereni za koji uzrast, promovisanje nacionalne i evropske kulturne baštine i slično.

Crna Gora je 2008. uspostavila jedinstveni evropski broj za hitne slučajeve 112, s ciljem da se građanima omogući da u svojoj ili zemljama EU u svim hitnim situacijama mogu zatražiti pomoć pozivanjem jednog broja. Građani mogu pozivati s fiksnog i mobilnog telefona u slučajevima potrebe za hitnom medicinskom pomoći, pomoći vatrogasaca, policije i drugih službi zaštite i spašavanja. Broj za hitne slučajeve se koristi uporedo s brojevim ostalih hitnih službi – 122, 123, 124. Poziv na broj je besplatan i dostupan je svakog dana u toku 24 časa.

Na nivou EU ukinute su naknade za roming polovinom 2017. To znači da Evropljani koji putuju u zemlje EU mogu koristiti roming usluge po istim cijenama koje plaćaju u svojoj zemlji. Kad je riječ o trećim zemljama, u aprilu 2019. zemlje Zapadnog Balkana su potpisale Sporazum o smanjenju cijena usluga rominga u javnim mobilnim komunikacionim mrežama između zemalja ZB (WB6) “Roming kao kod kuće”, koje su počele da važe 1. jula 2019.

Poglavlje 10 - Radna grupa

Anđelko Lojpur

Pregovarač

Ružica Mišković

Šef RG

Melita Rastoder Ljaić

Sekretar RG

Radna grupa je formirana u novembru 2012. Pregovarač za ovo poglavlje je Anđelko Lojpur, profesor na Ekonomskom fakultetu Univerziteta Crne Gore, šefica radne grupe je Ružica Mišković, načelnica Direkcije za međunarodnu saradnju i EU integracije u Ministarstvu javne uprave. Kontakt osoba za radnu grupu je Melita Rastoder Ljaić iz Kancelarije za evropske integracije.

Radnu grupu čini 28 članova (20 iz državnih institucija i 8 iz civilnog sektora).

Dokumenta

POGLAVLJE 10 - PRESS

Lista predstavnika NVO koji su predloženi za člana/icu Radne grupe za pregovaračko poglavlje 10...

0
Na osnovu člana 8 Uredbe o izboru predstavnika nevladinih organizacija u radna tijela državne uprave i sprovođenju javne rasprave u pripremi zakona i strategija...

Javni poziv NVO za predlaganje predstavnika/ce za člana/icu Radne grupe za pregovaračko poglavlje 10–...

0
Imajući u vidu donošenje nove Uredbe o organizaciji i načinu rada državne uprave („Službeni list CG“, broj 118/20) i kadrovske promjene do kojih je,...

Socijalna politika, obrazovanje i informatičko društvo važne oblasti za građane

0
Područja koje pokriva Pododbor za inovacije, ljudske resurse, informatičko društvo i socijalnu politiku između Crne Gore i Evropske unije veoma su važne za crnogorske...