Naslovnica Press info Press Pregovori o pristupanju Nova metodologija izvještavanja Evropske komisije o napretku država proširenja

Nova metodologija izvještavanja Evropske komisije o napretku država proširenja

Pojedini evropski tink-tankovi zamjerali su posljednjih godina Evropskoj komisiji na pretjeranoj hermetičnosti i nedovoljno razumljivom jeziku izvještaja o napretku zemalja kandidata i potencijalnih kandidata za članstvo u Evropskoj uniji, prigovarajući da ocjene iz ovih izvještaja ne sadrže metodološku konzistentnost i ne upućuju dovoljno jasno na pravac reformi koje je potrebno preduzeti u cilju daljeg napretka zemalja u usvajanju evropskih standarda.

Ovogodišnji izvještaji Evropske komisije o zemaljama Zapadnog Balkana i Turskoj, međutim, sadrže značajnu metodološku novinu. Uveden je jedinstven pristup mjerenju ostvarenog napretka, odnosno jedinstven sistem kvalitativnih ocjena nivoa napretka koji zemlje proširenja ostvaruju u ispunjavanju uslova za članstvo u pojedinim sektorskim politikama.

Po prvi put ove godine, EK je ponudila uporedive ocjene napretka u zemljama proširenja, ocjenjujući kako napredak u prethodnih 12 mjeseci, tako i ukupnu spremnost zemlje za članstvo. Za ocjenu stepena napretka u toku izvještajnog perioda korišćena je sljedeća gradacija: (1) Nazadovanje (Backsliding); (2) Bez napretka (No progress); (3) Određeni napredak (Some progress); (4) Dobar napredak (Good progress); (5) Veoma dobar napredak (Very good progress). Sa druge strane, za ukupnu spremnost zemlje za članstvo dodjeljivane su ocjene: (1) Rana faza (Early stage); (2) Određeni nivo pripremljenosti (Some level of preparation); (3) Umjereni nivo pripremljenosti (Moderately prepared); (4) Dobar nivo pripremljenosti (Good level of preparation); (5) Napredni nivo (Well advanced).

Uvođenjem nove metodologije izvještavanja, Evropska komisija je željela da pruži konkretne smjernice za dalje reforme u pregovaračkim poglavljima, ali i da nalaze iz izvještaja učini razumljivijim opštoj javnosti i na taj način pokrene širu društvenu debatu o integracionom procesu. Ovim je sužen prostor za različita politička tumačenja birokratskih formulacija i omogućeno da se upoređuje napredak među državama proširenja.

Međutim, kritičari ovog pristupa izražavali su zabrinutost da bi upoređivanje zemalja moglo stvoriti atmosferu konkurencije i rivalstva, u procesu koji upućuje na unapređenje odnosa i saradnju među državama kao jedan od osnovnih uslova napretka. Iz tog razloga, EK je odustala od prvobitne ideje da zemlje rangira po spremnosti u određenim ključnim oblastima, poput pravosuđa, slobode izražavanja, borbe protiv korupcije, borbe protiv organizovanog kriminala, javne uprave i pregovaračkih poglavlja Javne nabavke, Statistika i Finansijska kontrola. Međutim, jedinstvena metodologija ocjenjivanja u ovim i ostalim oblastima ipak ostavlja mogućnost da svaka zemlja uporedi svoj napredak sa ostalim zemljama proširenja.

Nova Strategija proširenja EU

Uz izvještaje o zemljama proširenja, EK je takođe donijela i Strategiju proširenja EU koja pokriva period do kraja mandata aktuelne Komisije, uz intenciju da ovaj strateški pristup bude ažuriran i konkretizovan kroz godišnje strateške dokumente.

Ovaj srednjeročni strateški dokument afirmiše politiku proširenja kao investiciju u mir, bezbjednost i stabilnost u Evropi i proces koji doprinosi razvoju ekonomije i trgovine na obostranu korist EU i država proširenja. Navodi se da perspektiva članstva u EU ima veliki transformativni uticaj na države kandidate,
podstičući pozitivne demokratske, političke, ekonomske i društvene promjene. Ponavlja se, međutim, stav predsjednika EK Žan Klod Junkera da nijedna država neće biti spremna za pristupanje EU do kraja mandata aktuelne Komisije.

Nova Strategija proširenja reafirmiše princip po kojem se politika proširenja EU prioritetno fokusira na oblasti koje su najvećeg značaja za usvajanje i dosljednu primjenu evropskih standarda i vrijednosti, poput vladavine prava, osnovnih prava, snaženja demokratskih institucija, uključujući i reformu javne uprave, kao i ekonomski razvoj i konkurentnost.

Vuk Vujnović, Misija Crne Gore pri Evropskoj uniji

Tekst je objavljen u časopisu “Diplomarius” koji izdaje Ministarstvo vanjskih poslova i evropskih integracija

Saopštenja

Udruženim snagama možemo ostvariti ciljeve u poglavlju 23

0
„Trudićemo se da ocjene iz ovogodišnjeg Izvještaja Evropske komisije popravimo, očekujemo da će naredni Non-pejper EK prepoznati napredak u oblasti pravosuđa“, kazao je šef radne grupe za...

Sjutra četrnaesti sastanak Pododbora za ekonomska i finansijska pitanja i statistiku između Crne Gore...

0
Četrnaesti sastanak Pododbora za ekonomska i finansijska pitanja i statistiku između Crne Gore i Evropske komisije, održaće se sjutra, 21. oktobra 2021. Uslijed epidemioloških mjera, sastanak...

Vlada i Privredna komora partneri u procesu evropske integracije

0
Postoji spremnost da se dobra saradnja Vlade i Privredne komore Crne Gore na polju evropske integracije dodatno osnaži s ciljem što kvalitetnijeg ispunjenja obaveza,...

Lista predstavnika NVO koji su predloženi za člana/icu Radne grupe za pregovaračko poglavlje 26...

0
Na osnovu člana 8 Uredbe o izboru predstavnika nevladinih organizacija u radna tijela državne uprave i sprovođenju javne rasprave u pripremi zakona i strategija...

Dobri rezultati u poglavlju 5 – Javne nabavke

0
„Dobri rezultati u okviru pregovaračkog poglavlja 5 – Javne nabavke treba da budu dodatni impuls dinamizaciji aktivnosti na planu ispunjenja preostalih obaveza u ostalim...