Menu
legendica
A+ A A-

Poglavlje 22. Regionalna politika i koordinacija strukturnih instrumenata

Poglavlje 22. Regionalna politika i koordinacija strukturnih instrumenata

Regionalna politika Evropske unije podrazumijeva finansijsku podršku državama članicama i regionima kroz sprovođeje projekata čiji je cilj jačanje ekonomske, društvene i teritorijalne kohezije, s posebnim usmjerenjem na: (1) smanjivanje razlika između regiona EU u cilju jačanja ekonomske i društvene kohezije; (2) jačanje regionalne konkurentnosti s ciljem da Unija, kao cijelina, ostane konkurentna na svjetskim tržištima i (3)evropsku teritorijalnu saradnju s ciljem promocije saradnje između regiona EU. Ovo poglavlje sadrži okvirne propise koji definišu pravila za pripremu i odobravanje operativnih programa čije se sprovođenje finansira iz Evropskih strukturnih i investicijskih fondova (fondovi ESI).

Evropski strukturni i investicijski fondovi

Programi regionalne politike se finansiraju iz sredstava Evropskih strukturnih i investicijskih fondova (fondovi ESI), u prvom redu iz Evropskog fonda za regionalni razvoj i Evropskog socijalnog fonda i (za neke države članice) iz programa Kohezionog fonda. Zajedničke odredbe koje se primjenjuju na ova tri fonda važe i u slučaju Evropskog fonda za pomorstvo i ribarstvo i Evropskog poljoprivrednog fonda za ruralni razvoj. Međutim, bliža pravila za sprovođenje ovih fondova definisana su posebnim regulativama i predmet su pregovaračkog procesa u okviru pregovaračkih poglavlja 11 – Poljoprivreda i ruralni razvoj i 13 – Ribarstvo.

Evropski fond za regionalni razvoj usmjeren je na projekte čiji je cilj smanjivanje razlika između ekonomske razvijenosti regiona EU u cilju jačanja ekonomske i društvene kohezije. Dio sredstava ovog fonda posebno se izdvaja za jačanje evropske teritorijalne saradnje, s posebnim naglaskom na prekograničnu, transnacionalnu i međuregionalnu saradnju. Evropski fond za regionalni razvoj (EFRR) podržava investicije u mala i srednja preduzeća usmjerena na stvaranje novih radnih mjesta, infrastrukturne investicije koje su potrebne za pružanje bazičnih usluga građanima u oblasti energetike, saobraćaja, životne sredine, ICT i obrazovanja.

EFRR države članice koriste kako bi podržale sprovođenje različitih tipova projekata u zavisnosti od prioriteta koji su definisani tokom programiranja. Prioritet imaju projekti kojima se ostvaruju ciljevi strategije Evropa 2020 – podrška inovacijama, kreditne sheme za mala i srednja preduzeća, ali i projekti kojima se podržava izgradnja lokalnih puteva, željeznice, škola, bolnica, postrojenja za proizvodnju obnovljivih izvora energije, kanalizacijskih mreža, postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda, postrojenja za tretman otpada itd. Crna Gora bi mogla koristiti EFRR za navedene konkretne primjere projekata, ali i ostale projekte koji budu u skladu sa strategijskim prioritetima.

Imajući u vidu da je glavni cilj politike regionalnog razvoja ujednačenost razvoja regiona EU, lokalne samouprave su glavni korisnici sredstava EFRR i ključni akteri u procesu sprovođenja projekata. U slučaju Crne Gore sredstva ovog fonda mogla bi biti važan mehanizam za finansiranje konkretnih investicija na lokalnom nivou, posebno ako imamo u vidu ograničene mogućnosti lokalnih budžeta.

Evropski socijalni fond (ESF) predstavlja glavni instrument za sprovođenje politike EU u oblasti zapošljavanja i razvoja ljudskih resursa. Sredstvima ovog fonda se finansiraju mjere za povećanje zaposlenosti u državama članicama i regionima EU, posebno u manje razvijenim državama i sa posebnim naglaskom na sprovođenju mjera za borbu protiv nezaposlenosti mladih, žena i dugoročno nezaposlenih lica. Sredstvima ESF najčešće se finansiraju grant sheme za subjekte koji mogu doprinijeti povećanju stope zaposlenosti i unapređenju sistema obrazovanja i naučno-istraživačke djelatnosti.

Kohezivni fond (KF) pruža finansijsku podršku za realizaciju projekata iz oblasti zaštite životne sredine (uključujući i oblasti koje se odnose na održivi razvoj i obnovljive izvore energije) i projekte koji su usmjereni na razvoj Trans-evropskih mreža u oblasti saobraćaja i energetike. Sredstva Kohezionog fonda mogu koristiti države članice EU čiji BDP iznosi manje od 90% prosjeka EU.

Sredstvima KF uglavnom se finansiraju investicije u oblasti (1) životne sredine (upravljanja otpadom, vodosnadbijevanja i prečišćavanja otpadnih voda, sprečavanje rizika od prirodnih katastrofa, obnove tla, očuvanja prirodne i biodiverziteta); (2) energetike i klimatskih promjena ( obnovljivi izvori energije, energetska efikasnost, smanjenje efekata staklene bašte) i (3) saobraćaja (željenička infrastruktura, putna infrastruktura, gradski prevoz i unutrašnji plovni putevi).

Šta će Crna Gora dugoročno dobiti kroz pregovore u ovom poglavlju?

Sprovođenjem evropskog zakonodavstva i politike koja se tiče ovog poglavlja Crna Gora će nakon članstva u EU biti u mogućnosti da koristi evropske strukturne i investicijske fondove u iznosu koji je oko 6-10 puta veći nego u periodu prije članstva, a sve s ciljem da Crna Gora unaprijedi infrastrukturu, konkurentnost ekonomije, ljudske resurse, kvalitet života građana i postane bolje povezana s ostatkom Evropske unije. Dugoročno, građani Crne Gore će unaprijediti svoj životni standard sredstvima fondova ESI na sljedeće načine:

1. Poboljšaćemo infrastrukturu u ključnim oblastima za kvalitet života građana

Projektima koji budu pripremljeni i kandidovani za finansiranju u okviru Evropskog fonda za regionalni razvoj i Kohezionog fonda Crna Gora će moći da značajno unaprijedi infrastrukturu u oblasti saobraćaja, zaštite životne sredine i energetike. Novi putevi, željezničke pruge, aerodromi, kanalizacijska mreža, vodovodi u gradskim i seoskim područjima, postrojenja za preradu otpada i ostala infrastruktura koju Crna Gora izgradi sredstvima ovih fondova doprinijeće značajnom poboljšanju života građana. Ovo je dokazano i dosadašnjim finansiranjem sličnih projekata sredstvima Ipe, ali u manjem obimu.

2. Unaprijedićemo sistem obrazovanja, zapošljavanja i socijalne zaštite s ključnom infrastrukturom

Projektima Evropskog socijalnog fonda i Evropskog fonda za regionalni razvoj Crna Gora će biti u prilici da finansira izgradnju novih vrtića, škola, bolnica, domova za stare osobe, resursnih centara, fakulteta i dodatno unaprijedi sistem obrazovanja i zapošljavanja kroz sprovođenje obuka za različite ciljne grupe i socijalne kategorije, o čemu svjedoče brojna iskustva država članica iz prethodnih ciklusa proširenja.

3. Crnogorska ekonomija će biti razvijenija i konkurentnija na evropskom i svjetskom tržištu

Značajan broj projekata strukturnih fondova biće usmjeren na jačanje sektora malih i srednjih preduzeća, njihovu konkurentnost i spremnost da postanu dio evropskog i svjetskog tržišta. Države članice su korištenjem strukturnih fondova u prvim godinama nakon članstva povećale svoj DBP u prosjeku oko 5%, što je podstaklo nova zapošljavanja i rast životnog standarda građana.

4. Crna Gora će biti više i kvalitetnije povezana s ostatkom Evropske unije i državama regiona

Regionalna i koheziona politika Evropske unije pruža brojne mogućnosti za sprovođenje projekata prekogranične i teritorijalne saradnje kao važnog instrumenta za unapređenje povezanosti Crne Gore s ostatkom regiona i Evropske unije. Države članice koriste ove projekte kako bi unaprijedile život građana pograničnih regija u različitim oblastima i ojačale veze sa susjednim i ostalim državama Evropske unije.

Šta smo dosad uradili?

Crna Gora i tokom pretpristpunog perioda ima priliku da koristi sredstva Instrumenta pretpristupne podrške (Ipa) kroz važne projekte koji doprinose poboljšanju kvaliteta života građana i spremnosti institucija da sprovode obaveze iz procesa pristupanja EU. Crna Gora trenutno iz sredstava Ipe dobija oko 40 miliona EUR na godišnjem nivou, tako da će tokom perioda 2014-2020 dobiti 270,5 miliona EUR, uz dodatno učešće u regionalnim i prekograničnim programima Ipe. Dosad su ovim sredstvima finansirani brojni projekti čijim je sprovođenjem unaprijeđena putna i željeznička infrastruktura, izgrađeni novi granični prelazi, nova kanalizacijska mreža i nabavljena nova oprema za rad brojnih institucija. Više informacija o programima Ipe možete naći na: http://www.eu.me/mn/ipa

Dodatno, Vlada je 3. septembra 2015. usvojila Akcioni plan za ispunjavanje zahtjeva kohezione politike EU, čime je Crna Gora ispunila uslov za ulazak u narednu fazu pregovora, tj. otvaranje ovog poglavlja.

nazad na vrh

Poglavlje 22 - Press

Članstvo u EU donosi više sredstava za projekte

29-10-2018

Fondovi koji su na raspolaganju državama nakon članstva u Evropskoj uniji omogućiće Crnoj Gori da za projekte iskoristi sredstva koja su šest do osam puta veća od iznosa godišnjeg izdvajanja iz IPA fondova tokom pretpristupnog perioda, poručeno je na Seminaru o pregovaračkom procesu u okviru poglavlja 22 – Regionalna politika i koordinacija strukturnih instrumenata. Kancelarija za evropske integracije organizovala je dvodnevni seminar s ciljem unapređenja saradnje i efikasnosti u okviru Radne grupe za poglavlje 22, ali i kako bi širila svijest...

U Briselu održan jedanaesti sastanak Pododbora za saobraćaj, energetiku, životnu sredinu i regionaln…

28-06-2018

U Briselu je danas održan jedanaesti sastanak Pododbora za saobraćaj, energetiku, životnu sredinu i regionalnu politiku između Crne Gore i Evropske komisije.Na sastanku je razmatran ostvareni napredak u oblastima klimatskih promjena, životne sredine, energetike, regionalne politike i saobraćaja. Predstavnici crnogorskih institucija su predstavili ostvarene rezultate, tekuće aktivnosti i planirane mjere, i s kolegama iz Evropske komisije razmijenili mišljenja u vezi s budućim izazovima, najboljim i najefikasnijim rješenjima u pogledu sprovođenja...

Jednoglasno podržali nacrte pregovaračkih pozicija za Poglavlje 1 i Poglavlje 22

16-03-2016

Na danas održanoj sjednici Odbora za evropske integracije, članovi Odbora razmotrili su Nacrt pregovaračke pozicije Crne Gore za Međuvladinu konferenciju o pristupanju Crne Gore Evropskoj uniji za Poglavlje 1 – Sloboda kretanja robe i Nacrt pregovaračke pozicije za Poglavlje 22 – Regionalna politika i koordinacija strukturnih instrumenata.

ESI fondovi će postati ključni izvor finansiranja cjelokupne razvojne politike Crne Gore

26-02-2016

U Podgorici je, u okviru priprema za vođenje pregovora u pregovaračkom poglavlju 22- Regionalna politika i koordinacija strukturnih instrumenata, održana dvodnevna radionica pod nazivom ,,Najbolje prakse u sprovođenju instrumenata kohezione politike EU“. Radionica, koja je organizovana uz podršku instrumenta Tajeks, okupila je predstavnike institucija koje su uključene u pregovarački proces za 22. poglavlje, civilnog sektora i lokalnih samouprava.

Kolegijum za pregovore: Izvještaja o napretku svjedoči o razvojnom putu Crne Gore

16-11-2015

Izvještaja o napretku Crne Gore u 2015. godini svjedoči o njenom razvojnom putu, potvrđujući rezultate koje je država ostvarila tokom proteklih godinu dana, ocijenjeno je na Kolegijumu za pregovore o pristupanju Crne Gore Evropskoj uniji, kojim je predsjedavao predsjednik Vlade Milo Đukanović.

Kvalitetno upravljanje ljudskim resursima na lokalnom nivou važno za napredak društva u cjelini

03-11-2015

Na Cetinju je danas održana peta sjednica Zajedničkog konsultativnog odbora između Crne Gore i komiteta regiona EU. Učesnici skupa su razmijenili mišljenje i iskustvo iz upravljanja ljudskim resursima na lokalnom nivou, kao i po pitanju postojeće i buduće međuregionalne i transnacionalne saradnje.

Sprovođenjem razvojnih programa na lokalnom nivou do prevazilaženja regionalnih razlika

02-10-2015

Državni sekretar za evropske integracije i nacionalni koordinator za Ipu ambasador Aleksandar Andrija Pejović učestvovao je 1. oktobra u Tbilsiju na Međunarodnoj konferenciji o prevazilaženju regionalnih razlika. Skup je organizovalo Ministarstvo regionalnog razvoja i infrastrukture Gruzije, a učestvovali su visoki zvaničnici, ministri i državni sekretari i stručnjaci u oblasti regionalnog razvoja i upravljanja fondovima EU, država članica EU i zemalja koje su u procesu pristupanja Uniji, predstavnici institucija EU, kao i država iz Istočnog p...

Iz tri fonda na raspolaganju 200 miliona eura za pregovaračko poglavlje 22

08-06-2015

Crnoj Gori će, kada postane članica Evropske unije, biti na raspolaganju 200 miliona eura godišnje iz tri fonda u okviru pregovaračkog poglavlja 22 – Regionalna politika i koordinacija strukturnih instrumenata. Šef Radne grupe za to poglavlje, Ivana Petričević, kazala je da ne postoji mogućnost da ovi fondovi nadomjeste nacionalni budžet. „Za svaki projekat koji bude finansiran iz ovih fondova mora se osigurati nacionalno kofinansiranje. Evropski strukturni investicioni fondovi zahtijevaju sedmogodišnje progra...

Javna debata o 22. poglavlju Regionalna politika i koordinacija strukturnih instrumenata

05-06-2015

Kancelarija glavnog pregovarača za vođenje pregovora o pristupanju Crne Gore Evropskoj uniji, u saradnji s Delegacijom Evropske unije i Britanskim savjetom, organizuje javnu debatu o 22. pregovaračkom poglavlju Regionalna politika i koordinacija strukturnih instrumenata. Na skupu će govoriti glavni pregovarač i nacionalni koordinator za Ipu ambasador Aleksandar Andrija Pejović, britanski ambasador u Crnoj Gori Ijan Robert Viting, generalna direktorica za koordinaciju programa pomoći EU u Ministarstvu vanjskih poslova i evropskih integracija i ...

Crna Gora uspješno sprovodi reforme u pravcu otvaranja 22. poglavlja

16-04-2015

Državni sekretar za evropske integracije i glavni pregovarač ambasador Aleksandar Andrija Pejović razgovarao je danas u Briselu sa zamjenikom generalnog direktora za regionalnu i urbanu politiku Evropske komisije Normundsom Popensom. Sagovornici su razmijenili mišljenje o izradi akcionog plana za ispunjavanje zahtjeva EU u oblasti kohezivne politike. Naročito je naglašen značaj ispunjavanja evropskih standarda u ovoj oblasti, kako bi Crna Gora, nakon pristupanja EU, mogla što uspješnije iskoristiti strukturne fondo...

U Briselu održan VII sastanak Pododbora za saobraćaj, energetiku, životnu sredinu i klimatske promje…

09-10-2014

Briselu, 7. i 8. oktobra, održan je VII sastanak Pododbora za oblast saobraćaja, energetike, životne sredine i regionalne politike između Crne Gore i Evropske komisije. Sastankom je predsjedavala generalna direktorica Direktorata za životnu sredinu i klimatske promjene u Ministarstvu održivog razvoja i turizma, Ivana Vojinović , dok je predsjedavajući ispred Evropske komisije bio zamjenik šefa Jedinice za Crnu Goru u Generalnoj direkciji za proširenje, Tomas Haglajtner. Delegaciju Evropske komisije činili su predstavnici Generalnih direktorata...