Menu
legendica
A+ A A-

IPA I

I komponenta: Podrška tranziciji i jačanje institucija

I komponenta

I komponenta Ipe  odnosi se na podršku tranzicijskom procesu i jačanju institucionalnih kapaciteta. I komponenta dostupna je kako državama kandidatima, tako i državama koje su potencijalni kandidati za članstvo u EU. Podrška u okviru I komponente je zamišljena kao tehnička podrška institucijama u reformskim procesima na putu integracije.

Kroz ovakvu vrstu podrške prenose se najbolja iskustva zemalja koje su već prošle kroz proces integracije i sada su punopravne članice EU. U Crnoj Gori se koriste sredstva iz I komponente Ipe od 2007. kroz pojedine projekte koji su objedinjeni u programe na godišnjem nivou.

Do sada su u Crnoj Gori sredstva I komponente korištena kroz nacionalne programe: IPA 2007, IPA 2008, IPA 2009, IPA 2010, IPA 2011, IPA 2012 i IPA 2013.

U okviru I komponente Ipe za programe 2007-2013, Evropska komisija je kroz 102 nacionalna projekta odobrila preko 165 miliona EUR bespovratne finansijske podrške. Nacionalno kofinansiranje za ove projekte iznosi preko 100 miliona EUR. Ovi iznosi uključuju i doprinos za finansiranje horizontalnog projekta u oblasti nuklearne bezbjednosti i zaštite od zračenja i programa TEMPUS i Erasmus Mundus

Opširnije...

II komponenta: Prekogranična saradnja

Prekogranična saradnja predstavlja okvir za ubrzane ekonomske integracije koji ima za cilj smanjivanje postojećih razlika, povećanje nivoa razvijenosti prekograničnih regiona, kao i unapređenje sveobuhvatne kulturne, socijalne i naučne saradnje između lokalnih i regionalnih zajednica.

Specifični ciljevi prekogranične saradnje su:

1. Razviti turizam kao ključni sektor prekogranične ekonomije;
2. Promovisati prekograničnu saradnju u trgovini kao i pristup novim tržištima;
3. Ponovo uspostaviti prekogranične veze između organizacija koje pružaju podršku poslovanju i trgovini kako bi zajedno promovisale inicijative za saradnju;
4. Održati dobar kvalitet životne sredine pograničnih regiona, kao ekonomskog resursa, sarađujući u inicijativama zaštite i eksploatacije životne sredine;
5. Jačati ekonomske i sportske veze među ljudima kako bi se ojačale međuetničke, obrazovne, kulturne i sportske veze i podjednako koristila područja od zajedničkog interesa;
6. Obezbjeđivanje jednakih mogućnosti za sve;
7. Uvažavanje posebnih potreba ugroženih grupa, osoba sa invaliditetom i/ili nacionalnih manjina;
8. Zaštita životne sredine, kako prirodne, tako i one, koju je izgradio čovjek u cilju održivog razvoja;
9. Izgradnja partnerstava i zajednički rad.

Opširnije...

III komponenta: Regionalni razvoj

III komponenta Ipe se tiče regionalnog razvoja i podrazumijeva podršku u oblasti zaštite životne sredine, održivog razvoja, razvoja saobraćaja i malih i srednjih preduzeća i konkurentnosti. Pravo korištenja sredstava iz III komponente imaju samo države sa statusom kandidata za članstvo u EU i to nakon usvajanja odgovarajućih strateških dokumenata i decentralizacije sistema upravljanja. Crna Gora se sticanjem statusa kandidata za članstvo u EU u decembru 2010. kvalifikovala za korištenje sredstava III komponente Ipe. Za razliku od projekata u oblasti I komponente, koji se pripremaju u formi pojedinačnih projektnih formulara, osnov za korištenje sredstava III komponente je Operativni program, koji se radi na dvogodišnjem nivou i sveobuhvatno prikazuje svrhu utroška sredstava IPA kroz određene prioritete, mjere i operacije.

Opširnije...

IV komponenta: Razvoj ljudskih resursa

IV komponenta Ipe se odnosi na razvoj ljudskih resursa i podrazumijeva podršku u oblasti zapošljavanja, obrazovanja, naučnog i istraživačkog rada i društvenog razvoja. Pravo korištenja sredstava iz IV komponente imaju samo države sa statusom kandidata za članstvo u EU i to nakon usvajanja odgovarajućih strateških dokumenata i decentralizacije sistema upravljanja. Crna Gora je sticanjem statusa kandidata za članstvo u EU, u decembru 2010. stekla pravo na korištenje sredstava IV komponente Ipe. Kao i za III komponentu, osnov za korištenje sredstava IV komponente je Operativni program, koji se radi najčešće na dvogodišnjem nivou i sveobuhvatno prikazuje svrhu utroška sredstava IPA kroz određene prioritete, mjere i operacije.

Rad na Operativnom programu otpočeo je u martu 2010. godine i nakon širokog procesa konsultacija na državnom i lokalnom nivou, Vlada Crne Gore je na sjednici održanoj 29. marta 2012. usvojila ovaj dokument kojim je predviđena podrška u realizaciji projekata iz oblasti zapošljavanja, tržišta rada, obrazovanja, istraživanja i socijalne inkluzije. Nakon toga, dokument je usvojen od strane Evropske komisije 18. oktobra 2012.

Ukupna vrijednost Operativnog programa iznosi 6.568.240 € i podijeljena je u odnosu 85% IPA sredstva, 15% nacionalno kofinansiranje, tako da IPA sredstva iznose 5.583.000 €, a nacionalno kofinansiranje 985.240 €.

Glavni cilj ovog Operativnog programa je promovisanje održivog razvoja ljudskih resursa, modernizacija i razvoj sistema obrazovanja za obuke i istraživanja u Crnoj Gori u skladu sa politikom i standardima EU sa posebnim fokusom na zapošljivost mladih, kako bi se Crna Gora pripremila za sprovođenje i upravljanje Kohezionom politikom Unije. Planirana sredstva u okviru komponente IV će se koristiti za sprovođenje projekata u okviru sljedećih prioritetnih osa:

Prioritetna osa I: Efikasne i inkluzivne aktivne mjere zapošljavanja

Prioritetna osa II: Unapređenje znanja, vještina i kompetencija za zapošljivost i konkurentnost

Prioritetna osa III: Unaprijeđenje socijalne inkluzije

Prioritetna osa IV: Tehnička podrška

Akreditacija za decentralizovano upravljanje IPA sredstvima od strane Evropske komisije za IPA komponentu IV dodijeljena je 28. jula 2014. godine.

Završna faza procesa pripreme za ovaj program je potpisivanje Finansijskog sporazuma koji je 31. oktobra 2014. potpisan od strane Generalnog direktora Generalnog direktorata za zapošljavanje, socijalna pitanja i inkluziju, a 5. decembra 2014. potpisan od strane nacionalnog IPA koordinatora. Potpisivanjem Sporazuma stekli su se i formalni uslovi za korišćenje sredstava ove komponente.

Dokumenti:

 

Više o IV komponenti IPA-e
http://www.mrs.gov.me/organizacija/IV_IPA_Komponenta

Opširnije...

V komponenta: Poljoprivreda i ruralni razvoj

V komponenta Ipe podrazumijeva podršku državama kandidatima u oblasti poljoprivrede i ruralnog razvoja, u cilju njihove pripreme za upravljanje Zajedničkom poljoprivrednom politikom EU. Crna Gora je sticanjem statusa kandidata za članstvo u EU, u decembru 2010. stekla pravo na korištenje sredstava V komponente Ipe. Međutim, pored sticanja statusa zemlje kandidata, značajni preduslovi za korištenje ovih sredstava je i usvajanje odgovarajućih strateških i programskih dokumenata, kao i ispunjavanje uslova za dobijanje akreditacije za indirektni sistem upravljanja.

Operativna struktura, koju čine Upravljačko tijelo i Agencija za plaćanje (Ipard agencija), i upravljački i kontrolni sistem, koji čine Nacionalni fond, su uspostavljeni. Takođe, jedan od ključnih dokumenata koji predstavlja osnov za korištenje sredstava opredijeljenih za ovu komponente je Ipard program, čija priprema je u toku i čije usvajanje se očekuje tokom 2015.

Ovom dinamikom, planirano je da Crna Gora operativno počne da koristi sredstva opredijeljena za V komponentu Ipe početkom 2016..

 

Više o V komponenti IPA-e

Opširnije...